تغییر راهبرد صادرات نفت عراق؛ عبور نخستین محموله اختصاصی از تنگه هرمز

در یک تحول راهبردی در بازارهای انرژی منطقه، شرکت ملی نفتکش عراق با اجاره یک نفتکش غول‌پیکر، نخستین گام خود را برای تغییر شیوه بازاریابی و تحویل نفت خام در خارج از محدوده خلیج فارس برداشت. این اقدام که با عبور محموله‌ای ۲ میلیون بشکه‌ای از تنگه هرمز همراه بود، نشان‌دهنده تلاش بغداد برای تسلط بیشتر بر فرآیند صادرات خود است.

تغییر پارادایم در بازاریابی نفت عراق

تا پیش از این، خریداران بین‌المللی مسئولیت اعزام نفتکش‌های بزرگ به پایانه‌های بصره را بر عهده داشتند. اما اکنون، علی قیس عبدالجبار، مدیرعامل شرکت نفتکش‌های عراق، اعلام کرده است که این شرکت پس از چندین دهه، شخصاً مسئولیت بارگیری و انتقال محموله‌ها را بر عهده گرفته است.

این تغییر رویکرد به عراق اجازه می‌دهد تا به پالایشگاه‌هایی که تمایلی به ورود به آبراهه‌های حساس ندارند، دسترسی مستقیم داشته باشد. این موضوع از دو منظر حیاتی است:

• افزایش قدرت چانه‌زنی: تثبیت قیمت‌ها در مذاکرات مستقیم با خریداران.
• کاهش هزینه‌ها: عدم نیاز به ارائه تخفیف‌های سنگین برای جلب مشتریان به پایانه‌های جنوبی.

افزایش ظرفیت صادرات و توسعه مسیرهای جایگزین

داده‌های وزارت نفت عراق حاکی از آن است که میانگین صادرات نفت خام این کشور در ماه گذشته میلادی به حدود ۲.۶ میلیون بشکه در روز رسیده است. اگرچه این رقم نسبت به سطح دو میلیون بشکه‌ای ماه اوت رشد داشته، اما همچنان با رکورد تاریخی ۳.۵ میلیون بشکه در روز فاصله قابل توجهی دارد.

تلاش برای تملک کشتی‌های ملکی، علاوه بر تسهیل فرآیند صادرات، درآمدهای مالی کشور را نیز به طور چشمگیری افزایش خواهد داد.

در کنار تقویت ناوگان دریایی، بغداد به دنبال توسعه زیرساخت‌های زمینی و خطوط لوله نیز هست. از جمله این برنامه‌ها می‌توان به احیای مسیرهای شمالی از طریق ترکیه و طرح‌های پیشنهادی برای اتصال به بندر بانیاس در سوریه اشاره کرد.

وضعیت بازار و رقابت منطقه‌ای

در حالی که عراق در پی تقویت ناوگان خود است، سایر تولیدکنندگان منطقه نیز در حال گسترش ظرفیت‌های خود هستند. برای نمونه، بازوی کشتیرانی شرکت ملی نفت ابوظبی نیز به طور فعال در حال توسعه ناوگان خود برای تضمین ثبات جریان صادرات از تنگه هرمز است.

در نهایت، حرکت عراق به سمت مالکیت ناوگان نفتکش اختصاصی، گامی استراتژیک برای کاهش وابستگی به واسطه‌ها و افزایش رقابت‌پذیری در بازار جهانی انرژی محسوب می‌شود.