خروج آمریکا از عراق؛ چالش‌های امنیتی و آینده مبهم ثبات در بغداد

خروج نیروهای آمریکایی از عراق، مرحله جدیدی در معادلات امنیتی خاورمیانه ایجاد کرده است که پرسش‌های بنیادینی را درباره آینده ثبات این کشور و نقش بازیگران منطقه‌ای برانگیخته است.

تغییر در ساختار حضور نظامی آمریکا در عراق

بر اساس توافقی که دو سال پیش میان دولت‌های بغداد و واشنگتن منعقد شده بود، آخرین واحدهای نظامی ائتلاف بین‌المللی در پایان سپتامبر از خاک عراق خارج شدند. این اقدام که پیش‌تر برنامه‌ریزی شده بود، اکنون در سایه تنش‌های فزاینده میان آمریکا و ایران و درگیری‌های منطقه‌ای، ابعاد جدیدی به خود گرفته است.

این دومین خروج بزرگ نظامی از عراق محسوب می‌شود؛ نخستین بار در سال ۲۰۱۱ نیروها خارج شدند و با ظهور مجدد داعش در سال ۲۰۱۴، ایالات متحده بار دیگر برای مقابله با این گروه تحت عملیات «عزم راسخ» به منطقه بازگشت.

چالش‌های امنیتی و نگرانی‌های اقلیم کردستان

تحلیلگران بر این باورند که کاهش حضور نظامی می‌تواند پیامدهای ناگواری برای بخش‌های مختلف داشته باشد:

• امنیت اقلیم کردستان: نگرانی از قطع حمایت‌های اطلاعاتی و پشتیبانی دفاعی آمریکا.
• بازگشت داعش: احتمال فعال شدن مجدد هسته‌های خاموش تروریستی در صورت ایجاد خلأ امنیتی.
• توازن قدرت: تأثیر بر محاسبات سیاسی میان اربیل و بغداد در مسائل بودجه و نفت.

"آینده امنیتی عراق بیش از هر چیز به توانایی دولت بغداد در اعمال اقتدار، کنترل تسلیحات و مدیریت روابط خارجی بستگی دارد."

آینده روابط بغداد و واشنگتن

با وجود پایان حضور مستقیم نظامی، خروج آمریکا به معنای قطع کامل پیوندهای دیپلماتیک نیست. انتظار می‌رود مدل همکاری دو کشور از حوزه‌های نظامی به سمت همکاری‌های استراتژیک در زمینه‌های زیر تغییر یابد:

در نهایت، ثبات عراق پس از خروج نیروهای خارجی، نه به حضور یا عدم حضور قدرت‌های جهانی، بلکه به توانایی نهادهای داخلی این کشور در مدیریت بحران‌ها و حفظ حاکمیت ملی بستگی خواهد داشت.