تنگه هرمز و معما پدیده افزایش صادرات نفت؛ آیا ایران هزینه عبور دریافت می‌کند؟

گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که علیرغم تنش‌های گسترده در منطقه، حجم صادرات نفت از خاورمیانه به سطوحی فراتر از دوران پیش از درگیری‌ها رسیده است. با این حال، یک پرسش کلیدی در میان تحلیلگران مطرح شده است: آیا ایران برای اجازه عبور نفت‌کش‌ها از تنگه هرمز، هزینه‌ای دریافت می‌کند؟

تحلیل روند صادرات نفت در تنگه هرمز

طبق داده‌های شرکت ردیابی دریایی کپلر، در هفته پایانی سپتامبر، میانگین صادرات نفت منطقه بین ۱۹.۵ تا ۲۲.۵ میلیون بشکه در روز ثبت شده است. این در حالی است که پیش از آغاز درگیری‌ها، این رقم به طور متوسط حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز بود.

افزایش این حجم از صادرات عمدتاً به دو عامل نسبت داده می‌شود:

• همراهی و اسکورت کشتی‌های نفت‌کش توسط نیروهای دریایی ایالات متحده.
• افزایش عملیات انتقال نفت از کشتی به کشتی برای کاهش خطر هدف قرار گرفتن توسط پهپادها و موشک‌ها.

گمانه‌زنی درباره دریافت هزینه عبور توسط ایران

میشل بروهارد، تحلیلگر ارشد در موسسه کپلر، در اظهاراتی مطرح کرد که احتمال وجود یک نوع «هزینه عبور» برای تضمین امنیت کشتی‌ها وجود دارد. وی معتقد است که برخی کشورها ممکن است بخش قابل توجهی از ارزش محموله‌های خود را برای عبور امن پرداخت کنند.

"احساس می‌کنم هزینه‌ای پرداخت می‌شود که به این کشتی‌ها اجازه عبور امن می‌دهد. این وضعیت از نظر اسکورت‌های آمریکایی و همچنین پرداخت ۱۰ تا ۲۰ درصد از محموله توسط کشورها، ناپایدار است."

اگرچه این ادعا هنوز به طور مستقل تایید نشده، اما گزارش‌های پیشین از وجود سیستمی مشابه برای کنترل ترافیک دریایی در این تنگه خبر داده بودند.

وضعیت بازار جهانی و قیمت نفت

با وجود بازگشت حجم صادرات، قیمت نفت همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. وضعیت فعلی بازار را می‌توان در جدول زیر مشاهده کرد:

تحلیلگران معتقدند نرخ بالای بیمه و ترس از بازگشت به درگیری‌های نظامی گسترده، مانع از کاهش قیمت‌ها شده است. همچنین، حدود ۴۰ درصد از نفت منطقه اکنون از مسیرهای جایگزین و با دور زدن تنگه هرمز منتقل می‌شود.

نتیجه‌گیری

در نهایت، اگرچه حجم صادرات نفت از خاورمیانه بهبود یافته، اما عدم قطعیت در امنیت مسیرهای دریایی و احتمال وجود پرداخت‌های غیررسمی برای عبور امن، همچنان بر نوسانات بازار و قیمت‌های جهانی نفت سایه افکنده است.