واگذاری ۲۳۰ هزار قطعه زمین روستایی برای تسهیل مهاجرت معکوس

وزارت راه و شهرسازی با هدف کاهش تمرکز جمعیت در کلان‌شهرها و تسهیل روند مهاجرت معکوس، برنامه‌ای گسترده برای واگذاری زمین روستایی در سراسر کشور تدوین کرده است. طبق آخرین گزارش‌ها، آماده‌سازی قطعات زمین در مناطق کمتر توسعه‌یافته، اولویت اصلی سیاست‌های مسکن قرار گرفته است.

تأمین زمین روستایی؛ راهکاری برای مدیریت جمعیت

کارشناسان حوزه شهرسازی همواره هشدار داده‌اند که ظرفیت‌های توسعه‌ای در شهرهای بزرگ مانند تهران به پایان رسیده است. در پاسخ به این چالش، دولت با تکیه بر ماده ۵۰ برنامه هفتم توسعه، بر افزایش ظرفیت سکونتگاهی در روستاها و شهرهای کوچک تمرکز کرده است.

حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرد که تاکنون حدود ۲۳۰ هزار قطعه زمین روستایی در مراحل مختلف آماده‌سازی قرار گرفته است. این اقدام با هدف ایجاد جاذبه‌های شغلی و سکونتی در مناطق دور از مرکز انجام می‌شود تا امکان استقرار پایدار جمعیت فراهم گردد.

چالش‌های پیش روی مهاجرت معکوس

اگرچه تأمین زمین گام اول است، اما متخصصان معتقدند بدون ایجاد زیرساخت‌های حیاتی، فرآیند مهاجرت معکوس با شکست مواجه خواهد شد. برای اینکه خانوارها تمایل به بازگشت به روستاها داشته باشند، نیازهای زیر باید به طور همزمان پاسخ داده شود:

• دسترسی به شبکه‌های حمل‌ونقل عمومی و جاده‌ای
• تأمین زیرساخت‌های پایه‌ای مانند آب، برق و گاز
• ایجاد مراکز آموزشی و درمانی استاندارد
• ایجاد فرصت‌های شغلی و اقتصادی پایدار

"زمین تنها زمانی به معنای مسکن واقعی است که امکانات زندگی در آن فراهم باشد." این نکته کلیدی در سیاست‌های جدید وزارت راه و شهرسازی لحاظ شده است.

استراتژی‌های متفاوت برای کلان‌شهرها و روستاها

دولت برای پاسخ به نیازهای متفاوت، ابزارهای متفاوتی را در نظر گرفته است. در حالی که واگذاری زمین برای مناطق روستایی مناسب است، برای کلان‌شهرها رویکردهای دیگری دنبال می‌شود:

در حال حاضر، برنامه تأمین مسکن استیجاری نیز با هدف حمایت از خانوارهای فاقد مسکن، در حال اجراست که تاکنون بخش قابل توجهی از واحدهای آن در استان‌هایی نظیر تهران و خراسان رضوی تأمین شده است.

در نهایت، موفقیت طرح‌های تأمین مسکن و واگذاری زمین روستایی در گرو هماهنگی میان تأمین زمین، ایجاد زیرساخت‌های خدماتی و مدیریت صحیح آمایش سرزمین خواهد بود تا از توسعه نامتوازن شهری جلوگیری شود.