تغییر الگوی خرید ایرانی‌ها؛ تحلیل اثر جنگ و تورم بر سبد خرید سال ۱۴۰۴

گزارش سالانه پلتفرم اُکالا نشان می‌دهد که ترکیب عواملی نظیر تورم بالا، تنش‌های نظامی و گسترش شبکه توزیع، الگوی خرید آنلاین کالاهای سوپرمارکتی را در ایران به شدت تغییر داده است. داده‌های این گزارش حاکی از آن است که رفتار خریداران در شرایط بحرانی با روزهای عادی تفاوت بنیادین دارد.

تحلیل سبد خرید؛ پیشتازی لبنیات در بازار آنلاین

بر اساس داده‌های منتشر شده، محصولات لبنیات با سهم ۲۷ درصدی، رتبه نخست پرفروش‌ترین گروه کالایی را در اختیار دارند. پس از آن، تنقلات با ۲۳ درصد و نوشیدنی‌ها با ۱۳ درصد در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. با این حال، اگر ارزش ریالی معاملات را مدنظر قرار دهیم، جایگاه‌ها تغییر می‌کنند.

در میان برندها، نام‌هایی نظیر فامیلا، پگاه و میهن بیشترین سهم را در فروش و جست‌وجو داشته‌اند. همچنین رشد عجیب برخی محصولات در گروه‌های خاص، از جمله روغن مایع با رشد ۳۷۵ هزار درصدی، از نکات قابل توجه این گزارش است.

تأثیر بحران جنگ بر الگوی مصرف اضطراری

یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش، تغییر ناگهانی رفتار مصرف‌کننده در دوران جنگ است. در طول ۱۲ روز بحرانی، کاربران به سمت خرید کالاهایی با ماندگاری بالا حرکت کردند. این موضوع باعث شد فروش برنج با ۱۸۶ درصد و حبوبات با ۹۲ درصد رشد چشمگیری داشته باشد.

"در روزهای بحرانی، کالاهایی مانند آب معدنی که در حالت عادی سهم کمتری دارند، به خریدهای احتیاطی تبدیل شدند؛ به طوری که در روز اول جنگ، ۹۱ هزار بطری آب معدنی به فروش رسید."

در مقابل، کالاهای غیرضروری و زودمصرف مانند خامه (۷۰٪ کاهش) و چیپس و پفک (۵۵٪ کاهش) با افت تقاضا مواجه شدند. همچنین میانگین تعداد اقلام موجود در هر سبد خرید در این دوران ۳۵ درصد افزایش یافت.

تورم و چالش‌های قیمت‌گذاری در سبد خرید

تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۱۲.۷ درصدی در گروه خوراکی‌ها، فشار شدیدی بر سبد خرید کاربران وارد کرده است. تغییر در سیاست‌های یارانه‌ای و حذف ارز ترجیحی، شکاف میان قیمت‌های واقعی و کالابرگی را افزایش داده است. تورم در اقلام اساسی به شرح زیر ثبت شده است:

• روغن مایع: ۲۴۵ درصد افزایش
• برنج: ۲۱۳ درصد افزایش
• گوشت و مرغ: ۱۵۷ درصد افزایش