کاتالیست خودروها شناسه‌دار شد؛ راهکار جدید محیط زیست برای مقابله با آلایندگی

سازمان حفاظت محیط زیست با هدف کنترل آلایندگی ناوگان حمل‌ونقل، سیاست‌های جدیدی را برای نظارت دقیق‌تر بر خودروهای تولیدی داخلی و مقابله با تخلفات رایج در حوزه کاتالیست‌ها در دستور کار قرار داده است.

کنترل دقیق آلایندگی در انتهای خط تولید

رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم اعلام کرد که با اجرای آزمون انتهای خط تولید، تمامی خودروها پیش از ورود به بازار، از نظر استانداردهای زیست‌محیطی ارزیابی می‌شوند. این اقدام برخلاف روش‌های پیشین است که تنها بر نمونه‌برداری محدود تمرکز داشت.

در صورت عدم موفقیت خودرو در آزمون‌های آلایندگی، این وسیله نقلیه باید به خط تولید بازگردانده شود تا پس از رفع نقص فنی، مجدداً مورد آزمایش قرار گیرد. این فرآیند مانع از ورود خودروهای آلاینده به چرخه مصرف در کشور می‌شود.

مقابله با پدیده کاتالیست اجاره‌ای

یکی از چالش‌های اصلی در حوزه معاینه فنی، پدیده کاتالیست اجاره‌ای است. در این روش، مالکان خودرو برای عبور از آزمون‌های آلایندگی، از کاتالیست‌های موقتی استفاده می‌کنند که پس از دریافت تأییدیه، از خودرو جدا می‌شود.

«شناسه‌دار کردن کاتالیست‌ها امکان ردیابی دقیق منشأ قطعه و پیگیری تخلفات را در تمامی مراحل عمر خودرو فراهم می‌کند.»

در حال حاضر، تمامی کاتالیست‌های مورد استفاده در خودروسازی‌های کشور دارای شناسه واحد هستند. این سیستم به مراجع نظارتی اجازه می‌دهد تا حتی در خودروهای معاف از معاینه فنی نیز، در صورت مردود شدن در آزمون، منشأ قطعه را شناسایی کنند.

راهکار بازیافت و کاهش هزینه‌های اقتصادی

برای ریشه‌کن کردن تخلفات، سازمان محیط زیست بر کاهش هزینه‌های تعویض قطعه تمرکز کرده است. طرح‌های زیر در دست بررسی قرار دارند:

• ایجاد چرخه بازیافت کاتالیست‌های مستعمل برای استخراج فلزات گران‌بها.
• احیای مجدد قطعات جهت استفاده دوباره در تولیدات جدید.
• ارائه ضمانت‌های بلندمدت برای کاهش فشار مالی بر مالکان خودرو.

هدف نهایی این اقدامات، جایگزینی رویکرد برخورد صرف با کاهش انگیزه‌های اقتصادی برای ارتکاب تخلف است.

نتیجه‌گیری: با ترکیب نظارت سخت‌گیرانه در خط تولید و ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی مانند بازیافت کاتالیست، سازمان محیط زیست به دنبال بهبود کیفیت هوای کشور و کاهش آلایندگی ناوگان ترانزیت و شخصی است.