سامانه حسام؛ طرح بانک مرکزی برای کاهش ۶۵۰ میلیون حساب بانکی کشور

بانک مرکزی با هدف ساماندهی به فضای مالی کشور، سامانه مدیریت حساب‌های مازاد بانکی موسوم به «حسام» را با هدف کاهش چشمگیر تعداد حساب‌های بلااستفاده و افزایش نظارت بر جریان نقدینگی راه‌اندازی کرد.

چالش مدیریت ۶۵۰ میلیون حساب بانکی در کشور

طبق آمارهای رسمی منتشر شده توسط بانک مرکزی، تعداد کل حساب‌های بانکی فعال در شبکه بانکی ایران به رقم قابل توجه ۶۵۰ میلیون حساب رسیده است. این حجم از حساب‌ها، علاوه بر افزایش هزینه‌های عملیاتی بانک‌ها، فرآیند نظارت بر تراکنش‌ها را با پیچیدگی مواجه کرده است.

رئیس کل بانک مرکزی در این راستا اعلام کرده است که هدف اصلی این نهاد، کاهش تدریجی این تعداد به حدود ۳۰۰ میلیون حساب طی یک برنامه زمانی دو ساله است. این اقدام با هدف بهینه‌سازی زیرساخت‌های بانکی و حذف حساب‌های غیرفعال انجام می‌شود.

آمار تکان‌دهنده از حساب‌های بدون تراکنش

یکی از دلایل اصلی تمرکز بر سامانه حسام، وضعیت فعالیت حساب‌های موجود است. داده‌های جدید نشان می‌دهد که:

• ۷۳ درصد از حساب‌های مشمول این طرح، در یک ماه گذشته هیچ‌گونه تراکنشی نداشته‌اند.
• بخش بزرگی از ظرفیت شبکه بانکی در حساب‌هایی قرار دارد که عملاً بلااستفاده هستند.

این وضعیت نشان‌دهنده نیاز مبرم به یک سیستم متمرکز برای شناسایی و تعیین تکلیف حساب‌هایی است که از چرخه اقتصادی خارج شده‌اند اما همچنان در سیستم ثبت شده‌اند.

قابلیت‌های سامانه حسام و نحوه استفاده از آن

سامانه حسام به کاربران اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به مراجعه حضوری به شعب مختلف، مدیریت حساب‌های خود را در اختیار بگیرند. فرآیند کار به شرح زیر است:

1. ورود به سامانه و انجام مراحل احراز هویت معتبر.
2. مشاهده لیست جامع تمامی حساب‌های بانکی فعال و غیرفعال.
3. ثبت درخواست برای بستن حساب‌های مازاد و غیرضروری.

پس از ثبت درخواست، بانک مربوطه وظیفه دارد در صورت عدم وجود بدهی، تعهد قانونی یا محدودیت‌های بانکی، فرآیند بستن حساب را تکمیل نماید.

«هدف از راه‌اندازی حسام، صرفاً بستن حساب‌ها نیست؛ بلکه ایجاد یک سازوکار هوشمند برای شفافیت مالی و کاهش بار عملیاتی شبکه بانکی است.»

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

با ورود سامانه حسام به چرخه عملیاتی، انتظار می‌رود شفافیت در مدیریت دارایی‌های بانکی افزایش یافته و فرآیند حذف حساب‌های مازاد با سرعت بیشتری طی شود. موفقیت این طرح در گرو سرعت اتصال تمامی بانک‌ها به این سامانه و همکاری کاربران برای پاکسازی حساب‌های غیرفعال است.