شکست راهبردی آمریکا در عراق؛ اتلاف ۱.۸ تریلیون دلار و تثبیت نفوذ ایران

تجربه تلخ حضور نظامی ایالات متحده در عراق، پس از دو دهه، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های راهبردی و هزینه‌برترین تصمیمات تاریخ مدرن واشنگتن شناخته می‌شود که پیامدهای آن همچنان بر سیاست‌های خاورمیانه‌ای آمریکا سایه افکنده است.

شکست راهبردی و هزینه‌های گزاف جنگ عراق

مکس بوت، تحلیل‌گر ارشد و عضو شورای روابط خارجی آمریکا، در یادداشتی برای واشنگتن‌پست، با بازنگری در مواضع گذشته خود، خروج ارتش آمریکا از عراق را پایان یک دوره ۲۳ ساله استقرار نظامی می‌داند. او معتقد است این تجربه نشان داد که چگونه جزم‌اندیشی‌های نظریه‌پردازان در واشنگتن در برابر پیچیدگی‌های میدانی خاورمیانه شکست خورده است.

طبق تحلیل‌های منتشر شده، ابعاد فاجعه نظامی در عراق را می‌توان در قالب آمارهای زیر خلاصه کرد:

شکاف میان ادعاها و واقعیت‌های میدانی

بوت با یادآوری خاطرات خود از سال ۲۰۰۳، به کمبود شدید دانش فرهنگی و زبانی نیروهای آمریکایی اشاره می‌کند. او خاطرنشان کرد که در نخستین روزهای عملیات، حتی امکان برقراری ارتباط با بازداشت‌شدگان به دلیل نبود مترجم وجود نداشت. این خلاء اطلاعاتی، آغازگر سلسله‌ای از اشتباهات بود که منجر به تغییر ماهیت مأموریت از «ثبات‌سازی» به «حفاظت از تجهیزات لجستیکی» شد.

"برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه، جنگ عراق نه تنها دستاوردی راهبردی برای آمریکا نداشت، بلکه منجر به تثبیت نفوذ منطقه‌ای ایران در این کشور شد."

هشدار نسبت به آینده سیاست‌های نظامی آمریکا

با وجود این شکست تاریخی، نگرانی‌های جدی درباره تکرار این سناریو در دوران مدیریت ترامپ وجود دارد. تحلیلگران هشدار می‌دهند که تصمیمات فعلی دولت آمریکا در منطقه، نشان‌دهنده آن است که واشنگتن هنوز از درس‌های تلخ تجربه عراق عبرت نخواسته است.

در نهایت، تجربه عراق باید توهم تغییر ساختارهای سیاسی کشورها تنها از طریق قدرت نظامی را از ذهن سیاست‌گذاران آمریکایی پاک کند. تکرار این ماجراجویی‌ها می‌تواند هزینه‌های انسانی و اقتصادی بی‌سابقه دیگری را به همراه داشته باشد.