تنگه هرمز و بحران اقتصاد خاورمیانه؛ پیش‌بینی انقباض ۲.۱ درصدی منطقه

گزارش‌های اخیر بانک جهانی نشان می‌دهد که تداوم تنش‌های نظامی و ناامنی در مسیرهای استراتژیک، به‌ویژه تنگه هرمز، پیامدهای ویرانگری برای اقتصاد خاورمیانه به همراه خواهد داشت. این ناامنی‌ها منجر به انقباض شدید اقتصادی و کاهش چشمگیر تولید انرژی در کشورهای منطقه شده است.

تأثیر بحران انرژی بر اقتصاد کشورهای خلیج فارس

بر اساس تحلیل‌های جدید، جنگ و محدودیت در عرضه انرژی باعث شده است که پیش‌بینی رشد اقتصادی منطقه از ۳.۶ درصد به ۲.۱ درصد کاهش یابد. این وضعیت مستقیماً بر تولید نفت تأثیر گذاشته و حجم عرضه را به شدت کاهش داده است.

آمارها نشان می‌دهند که تولید نفت در کشورهای حوزه خلیج فارس از میانگین ۲۶ میلیون بشکه در روز به حدود ۱۶ میلیون بشکه سقوط کرده است. این افت تولید، ناشی از حملات و اختلال در تردد نفتکش‌ها از مسیرهای حیاتی است.

بسته‌ماندن تنگه هرمز و پیامدهای لجستیکی

بسته‌ماندن تنگه هرمز نه تنها بخش انرژی، بلکه زنجیره تأمین و لجستیک، حمل‌ونقل هوایی و صنعت گردشگری را نیز با بحران مواجه کرده است. این ناپایداری در بازارها، ابهام و بی‌ثباتی شدیدی را در بازارهای مالی منطقه ایجاد کرده است.

«این درگیری بسیار دردناک است و باعث شده بخش عمده زیان‌های ناشی از جنگ متوجه منطقه ما شود، در حالی که اقتصاد جهان در حال بهبود است.»

در حالی که اقتصاد ایران نیز با پیش‌بینی انقباض ۷.۷ درصدی در سال ۲۰۲۶ روبروست، تنها کشورهایی که وابستگی کمتری به مسیرهای پرخطر دارند، مانند عمان، توانایی حفظ رشد مثبت را دارند.

چشم‌انداز بازگشت به ثبات و نقش فناوری

اگر سناریوی بازگشایی تدریجی تنگه هرمز تا پایان سال جاری محقق شود، انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ شاهد بازگشت رشد اقتصادی در کشورهای منطقه باشیم. برای مثال، رشد اقتصادی قطر می‌تواند تا ۲۵ درصد بهبود یابد.

علاوه بر بازگشت ثبات در مسیرهای تجاری، هوش مصنوعی به عنوان یک فرصت استراتژیک مطرح شده است. کارشناسان معتقدند که بهره‌گیری از فناوری‌های نوین می‌تواند بهره‌وری در مشاغل منطقه را تا ۲۰ درصد افزایش دهد و راهی برای عبور از بحران‌های فعلی باشد.

در نهایت، اگرچه شوک‌های انرژی تأثیرات مخربی بر تولید جهانی داشته، اما کشورهای واردکننده نفت مانند مصر و مراکش با پیش‌بینی رشد مثبت، وضعیت بهتری نسبت به صادرکنندگان انرژی نشان می‌دهند.