معماری باستان؛ احتمال وجود آسمان‌خراش ۱۹ طبقه در اتیوپی ۲۸۰۰ سال پیش

تحقیقات جدید در حوزه معماری باستان نشان می‌دهد که تمدن‌های قدیمی‌تر از آنچه تصور می‌شد، به دانش مهندسی پیچیده‌ای دست یافته بودند. شبیه‌سازی‌های انجام شده بر روی بقایای یک کاخ باستانی در اتیوپی، احتمال وجود سازه‌ای تا ۱۹ طبقه را در ۲۸۰۰ سال پیش مطرح کرده است.

راز پایداری کاخ غرات بیعل جبری

کاخ باستانی غرات بیعل جبری که در منطقه تیگرای اتیوپی واقع شده، متعلق به حدود سال ۸۰۰ پیش از میلاد و شهر باستانی یها است. با وجود اینکه بخش زیادی از این بنا در اثر آتش‌سوزی‌های تاریخی از بین رفته، اما بقایای موجود شامل ستون‌ها و پلکان‌های سنگی، اطلاعات ارزشمندی را به دست پژوهشگران داده است.

این کاخ با ابعاد تقریبی ۶۰ در ۶۰ متر، بزرگ‌ترین بنای شناخته‌شده در شرق آفریقای آن دوران به شمار می‌رفت. ستون‌های ورودی که حدود ۱۰ متر ارتفاع دارند، گواه بر چندطبقه بودن این سازه عظیم هستند.

تکنولوژی پیشرفته در عصر آهن

پرسش اصلی این است که چگونه سازه‌ای چنین بلند در دوران پیش از اختراع بتن مسلح و فولاد پایداری می‌کرده است؟ پاسخ در روشی نهفته است که امروزه «بنای تقویت‌شده با چوب» نامیده می‌شود.

معماران آن دوران با استفاده از ترکیبی هوشمندانه از مصالح، پایداری سازه را افزایش می‌دادند:

• استفاده از دیوارهای سنگی ضخیم برای تحمل بار اصلی.
• قرارگیری تیرهای چوبی افقی در میان دیوارهای سنگی جهت تقویت ساختار.
• ایجاد پیوندی میان مصالح سخت و منعطف برای مقابله با نیروهای جانبی.

نتایج شبیه‌سازی‌های مهندسی

تیم متخصص آلمانی با استفاده از مدل‌سازی سه‌بعدی و بازسازی مجازی، توان تحمل سازه را در سناریوهای مختلف بررسی کردند. نتایج حاصل از این پژوهش در ژورنال Heritage منتشر شده است:

هرچند این یافته‌ها لزوماً به معنای ارتفاع واقعی کاخ نیست، اما ثابت می‌کند که معماری باستان در شرق آفریقا از ظرفیت‌های مهندسی بسیار بالایی برخوردار بوده است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

یافته‌های مربوط به کاخ غرات بیعل جبری، دیدگاه ما را نسبت به توانمندی‌های مهندسی تمدن‌های باستانی تغییر می‌دهد. این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از مصالح ترکیبی، مرزهای ممکن در معماری را در ۲۸۰۰ سال پیش جابه‌جا کرده بود.