جایگزینی چک تضمین‌شده با چک رمزدار؛ گام بانک مرکزی برای افزایش امنیت پرداخت‌ها

بانک مرکزی در اقدامی راهبردی برای ارتقای شفافیت و امنیت در نظام پرداخت، فرآیند حذف چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده را آغاز کرد. این تصمیم با هدف مقابله با کلاهبرداری، پولشویی و رفع محدودیت‌های ساختاری در شبکه بانکی اتخاذ شده است.

چرا چک رمزدار از چرخه بانکی حذف شد؟

تا پیش از این، چک رمزدار ابزاری برای انتقال مبالغ بالا بود، اما با کاستی‌های جدی روبرو بود. از جمله مهم‌ترین چالش‌های این ابزار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• فقدان قابلیت استعلام: دارنده چک نمی‌توانست پیش از دریافت، از اصالت آن اطمینان حاصل کند.
• محدودیت جغرافیایی: دریافت‌کنندگان ناچار بودند برای نقد کردن چک به شعبه همان بانک در همان استان مراجعه کنند.
• ریسک‌های امنیتی: عدم اتصال به سامانه‌های نظارتی، زمینه را برای فرار مالیاتی و فعالیت‌های مجرمانه فراهم می‌کرد.

مزایای کلیدی چک تضمین‌شده در سامانه صیاد

برخلاف مدل قدیمی، چک تضمین‌شده با بهره‌گیری از زیرساخت‌های مدرن، امنیت مبادلات را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. ویژگی‌های برجسته این ابزار جدید عبارتند از:

این تغییرات باعث کاهش عدم تقارن اطلاعاتی میان طرفین معامله و تقویت اعتماد در بازار می‌شود.

زمان‌بندی اجرای طرح جایگزینی

بانک مرکزی برای گذار از سیستم قدیمی به جدید، یک برنامه زمانی دو مرحله‌ای را تعیین کرده است:

1. گام نخست: از تاریخ ۷ مهرماه ۱۴۰۵، صدور چک رمزدار در تمامی بانک‌ها ممنوع شد.
2. گام دوم: از ابتدای دی‌ماه سال جاری، پذیرش و واگذاری این چک‌ها در سامانه چکاوک نیز متوقف خواهد شد.

طبق برنامه‌ریزی انجام شده، فرآیند پرداخت وجه در چک‌های تضمین‌شده بلافاصله و بدون ایجاد اختلال در امور مشتریان انجام خواهد شد.

در نهایت، جایگزینی چک تضمین‌شده با چک رمزدار، فراتر از یک تغییر فنی ساده است؛ این اقدام گامی اساسی در جهت هم‌راستایی نظام پرداخت ایران با استانداردهای نظارتی بین‌المللی و افزایش شفافیت اقتصادی کشور محسوب می‌شود.