هشدار دیوان محاسبات درباره ریسک تمرکز زیرساخت‌های بانکی و امنیت پرداخت‌ها

هشدار جدی دیوان محاسبات درباره امنیت زیرساخت‌های بانکی کشور

مرکز نظارت عمومی دیوان محاسبات کشور با انتشار گزارشی از وضعیت زیرساخت‌های مالی، نسبت به خطرات ناشی از تمرکز خدمات در چند شرکت محدود هشدار داد. این نهاد نظارتی تأکید کرد که تمرکز بیش از ۸۰ درصدی زیرساخت‌های سامانه جامع بانکداری متمرکز و سوئیچ پرداخت کشور، امنیت عملیاتی سیستم‌های مالی را با مخاطره جدی مواجه کرده است.

ریسک تمرکز زیرساخت‌های بانکی و تهدید استمرار خدمات

طبق گزارش منتشر شده، بخش اعظم خدمات بانکی مربوط به ۲۸ بانک و مؤسسه اعتباری در کشور، از طریق تعداد بسیار محدودی شرکت مدیریت و ارائه می‌شود. این وضعیت در صورت بروز هرگونه اختلال فنی یا سایبری، می‌تواند منجر به توقف گسترده خدمات مالی در سطح ملی شود.

"تمرکز بیش از ۸۰ درصدی زیرساخت‌های کلیدی در دست چند شرکت، استمرار خدمت‌رسانی را در شرایط بحرانی با چالش‌های جدی روبرو می‌کند."

دیوان محاسبات در این راستا، ضرورت تنوع‌بخشی به ارائه‌دهندگان خدمات را یک اولویت ملی دانسته است تا وابستگی سیستم بانکی به چند نقطه مرکزی کاهش یابد.

توصیه‌های راهبردی به بانک مرکزی برای مقابله با بحران

این نهاد نظارتی در چارچوب وظایف قانونی خود برای صیانت از منابع عمومی، با ارائه یک هشدار پیشگیرانه به بانک مرکزی، خواستار اقدامات فوری شد. محورهای اصلی این توصیه عبارتند از:

• تدوین و اجرای فوری برنامه عملیاتی برای تنوع‌بخشی به ارائه‌دهندگان خدمات بانکی.
• استفاده از زیرساخت‌های توزیع‌پذیر برای کاهش ریسک تمرکز.
• پیش‌بینی و ایجاد سازوکارهای پشتیبان (Redundancy) جهت تضمین پایداری سیستم.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

در نهایت، دیوان محاسبات بر این باور است که برای جلوگیری از بحران‌های احتمالی در شبکه پرداخت کشور، باید از مدل‌های متمرکز فاصله گرفت و به سمت ساختارهای منعطف‌تر و توزیع‌شده حرکت کرد. تقویت امنیت زیرساخت‌های بانکی تنها از طریق تنوع‌بخشی فنی و کاهش انحصار شرکت‌های پیمانکار میسر خواهد بود.