سواد سلامت در ایلام؛ تنها ۸ درصد از بزرگسالان آگاهی کافی دارند

نتایج یک مطالعه گسترده نشان می‌دهد که میزان سواد سلامت در میان جمعیت بزرگسال استان ایلام در سطح بسیار پایینی قرار دارد، به‌طوری که تنها بخش کوچکی از مردم توانایی تصمیم‌گیری صحیح درباره وضعیت جسمانی خود را دارند.

وضعیت بحرانی سواد سلامت در ایلام

رضا جوروند، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، در بررسی یافته‌های این پژوهش تأکید کرد که در بهترین حالت ممکن، تنها حدود ۸ درصد از بزرگسالان این استان از سطح سواد سلامت کافی برخوردار هستند. این کمبود آگاهی می‌تواند پیامدهای جدی در عدم استفاده از خدمات پیشگیرانه داشته باشد.

طبق این مطالعه، مردم ایلام معمولاً پس از گذشت ۱۲ سالگی، تمایل خود را برای استفاده از خدمات بهداشتی و پیشگیرانه از دست می‌دهند. این در حالی است که بسیاری از این خدمات در نظام سلامت به‌صورت رایگان ارائه می‌شوند، اما عدم آگاهی مانع از بهره‌مندی از آن‌ها می‌شود.

جزئیات پژوهش و تحلیل آماری

این تحقیق با هدف ترسیم تصویری واقعی از وضعیت عمومی استان، بر روی ۲۱۴۳ نفر از ساکنان ایلام انجام شده است. برخلاف مطالعات متمرکز در مراکز درمانی، این پژوهش با مراجعه به منازل در ۲۲ نقطه شهری و ۲۲ نقطه روستایی صورت گرفت تا دقت داده‌ها افزایش یابد.

یافته‌های آماری نشان‌دهنده ارتباط مستقیم بین عوامل اجتماعی و سطح آگاهی است:

• سطح تحصیلات: با افزایش مدارک تحصیلی، میزان سواد سلامت رشد چشمگیری می‌کند.
• وضعیت شغلی: افراد شاغل در مشاغل اداری و سازمانی با درآمد بالاتر، آگاهی بیشتری دارند.
• وضعیت تاهل: افراد متأهل در این مطالعه سطح سواد سلامت بالاتری را گزارش کردند.
• گروه سنی: جوانان زیر ۳۰ سال به دلیل تحصیلات دانشگاهی، در صدر گروه‌های آگاه قرار دارند.

چالش اطلاعات در فضای مجازی

یکی از نگرانی‌های اصلی مطرح شده در این گزارش، پیوند میان سواد سلامت و سواد رسانه‌ای است. حدود ۳۹ درصد از پاسخ‌دهندگان، اینترنت را منبع اصلی دریافت اطلاعات خود می‌دانند که بدون توانایی ارزیابی اعتبار منابع، می‌تواند منجر به تصمیمات پزشکی نادرست شود.

"جست‌وجوی اینترنتی هرگز نمی‌تواند جایگزین تشخیص تخصصی پزشک و مشاوره‌های علمی معتبر شود."

کارشناسان بر این باورند که ارتقای سواد سلامت باید در کنار تقویت سواد رسانه‌ای دنبال شود تا مردم بتوانند میان اطلاعات علمی و شایعات فضای مجازی تمایز قائل شوند.

نتیجه‌گیری و راهکارها

در نهایت، ضرورت تغییر الگوی مراجعه از «درمان‌محور» به «پیشگیری‌محور» احساس می‌شود. ارتقای آگاهی عمومی در زمینه بیماری‌های غیرواگیر مانند فشار خون و بیماری‌های قلبی، از طریق آموزش‌های هدفمند و استفاده از ظرفیت‌های شبکه بهداشت، کلید اصلی بهبود شاخص‌های سلامت در استان ایلام خواهد بود.