افت ۴۰ درصدی فروشگاه‌های اینستاگرامی ایران در پی اختلالات اینترنت

گزارش‌های جدید از وضعیت بازاریابی دیجیتال در ایران نشان می‌دهد که اختلال در زیرساخت‌های اینترنتی تأثیرات مخربی بر کسب‌وکارهای آنلاین گذاشته است. این نوسانات باعث شده تا تعداد فروشگاه‌های فعال در اینستاگرام با کاهش چشمگیری مواجه شود.

تأثیر بحران‌های اینترنتی بر بازار تبلیغات دیجیتال

بر اساس داده‌های منتشر شده توسط یکتانت، بازار تبلیغات دیجیتال ایران در سال ۱۴۰۴ با وجود حجم گسترده‌ای که حدود ۳۲.۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده، با چالش‌های جدی روبرو بوده است. وقوع تنش‌ها و قطعی‌های مکرر شبکه، باعث شده تا روند رشد در برخی بخش‌ها متوقف شود.

در این میان، شبکه‌های اجتماعی همچنان با اختصاص ۳۱ درصد از سهم بازار (معادل ۱۰ هزار میلیارد تومان)، بزرگ‌ترین پلتفرم برای تبلیغات در کشور محسوب می‌شوند. پس از آن، رسانه‌های خرده‌فروشی و پلتفرم‌های ویدیویی با سهمی نزدیک به هم در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

کاهش شدید فعالیت فروشگاه‌های اینستاگرامی

یکی از تکان‌دهنده‌ترین بخش‌های این گزارش، ریزش تعداد کسب‌وکارهای فعال در اینستاگرام است. آمارها نشان می‌دهند که تعداد این فروشگاه‌ها از ۹۶۰ هزار مورد در سال ۱۴۰۲ به تنها ۵۶۴ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این کاهش ۴۰ درصدی مستقیماً با محدودیت‌های دسترسی و ناپایداری اینترنت در ارتباط است.

در حالی که در کشورهای همسایه مانند ترکیه و امارات شاهد رشد فروشگاه‌های مجازی هستیم، فعالان اقتصادی ایران با چالش جابه‌جایی پلتفرم یا توقف کامل فعالیت مواجه شده‌اند.

تحلیل تغییرات بازدید وب فارسی

علاوه بر اینستاگرام، فضای وب فارسی نیز آسیب دیده است. میزان بازدید صفحات وب از ۷۷۷ میلیارد در سال ۱۴۰۳ به ۵۶۲ میلیارد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته که نشان‌دهنده افت ۲۵ درصدی در میزان تعامل کاربران با محتوای فارسی است.

زمان بازیابی بودجه‌های تبلیغاتی پس از بحران

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بازگشت بودجه‌های تبلیغاتی به سطح عادی، بسیار طولانی‌تر از بازگشت اتصال اینترنت است. برای مثال، در جریان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، بودجه‌ها با ۸۵.۶ درصد کاهش مواجه شدند و ۳۷ روز طول کشید تا وضعیت به حالت قبل بازگردد.

روند استفاده از هوش مصنوعی و تغییر رفتار مصرف‌کننده

با وجود چالش‌های زیرساختی، هوش مصنوعی به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی دیجیتال کاربران تبدیل شده است. حدود ۵۷ درصد از پاسخ‌دهندگان گزارش داده‌اند که از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند که در این میان، ChatGPT محبوب‌ترین گزینه است.

با این حال، این فناوری هنوز با محدودیت‌های مالی همراه است؛ چرا که ۸۶ درصد کاربران هزینه‌ای برای تهیه حساب‌های کاربری پرداخت نکرده‌اند. همچنین، اختلالات اینترنت باعث شده تا ۵۲ درصد از کاربران نسل Z خرید آنلاین خود را به تعویق انداخته یا به طور کامل از انجام آن منصرف شوند.

در مجموع، گزارش یکتانت نشان می‌دهد که اگرچه بازار تبلیغات دیجیتال ایران بسیار بزرگ و متنوع است، اما وابستگی شدید کسب‌وکارها به پایداری اینترنت، یک نقطه آسیب‌پذیری بزرگ برای اقتصاد دیجیتال کشور محسوب می‌شود.