برنده شدن هانری کاگان و کنزو سوآی در جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۶

دانشمندان برجسته، هانری کاگان و کنزو سوآی، موفق شدند با حل معمای پیچیده مولکول‌های «تصویر آینه‌ای»، جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۶ را از آن خود کنند؛ دستاوردی که نقشی حیاتی در تحول صنعت داروسازی ایفا می‌کند.

حل معمای قرینگی در سنتز آلی

آکادمی سلطنتی علوم سوئد اعلام کرد که این دو دانشمند به دلیل کشف اثرات غیرخطی و کاتالیز خودبه‌خودی در سنتز آلی نامتقارن مورد تقدیر قرار گرفته‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که چگونه می‌توان واکنش‌های شیمیایی را به گونه‌ای هدایت کرد که تنها یک نسخه از مولکول‌های تصویر آینه‌ای تولید شوند.

بسیاری از مولکول‌های حیاتی در طبیعت به دو شکل وجود دارند که مانند دست چپ و راست، با هم تفاوت دارند. پدیده‌ای که به آن هموکیرالیتی می‌گویند، قرن‌ها بود که شیمی‌دانان را در درک چگونگی پیدایش خودبه‌خودی این ساختارها در موجودات زنده با چالش مواجه کرده بود.

اهمیت استراتژیک در تولید دارو

تفاوت میان دو نسخه از یک مولکول می‌تواند پیامدهای بسیار متفاوتی داشته باشد. همان‌طور که اعضای کمیته نوبل اشاره کرده‌اند، یک نسخه از دارو ممکن است اثربخش باشد، در حالی که نسخه تصویر آینه‌ای آن می‌تواند بی‌اثر یا حتی مضر باشد.

دستاوردهای کاگان و سوآی ابزارهای قدرتمندی را در اختیار دانشمندان قرار داده است تا بتوانند:

• انتخاب دقیق نسخه مولکولی مورد نظر در فرآیند تولید
• کاهش ضایعات شیمیایی ناشی از تولید ترکیبات ناخواسته
• افزایش ایمنی و کارایی محصولات دارویی جدید

واکنش دانشمندان به این افتخار جهانی

«این هیجان‌انگیزترین روز زندگی من است و بسیار خوشحالم که این جایزه را با پروفسور هانری کاگان شریک هستم.»

کنزو سوآی در گفتگو با رسانه‌ها اعلام کرد که در زمان دریافت این خبر بسیار خوشحال بوده است. این جایزه که پس از جوایز پزشکی و فیزیک اهدا می‌شود، نشان‌دهنده اهمیت بالای تحقیقات در حوزه شیمی و تأثیر مستقیم آن بر کیفیت زندگی انسان‌هاست.

در نهایت، کشف این دو دانشمند نه تنها یک گام بزرگ در علم شیمی محسوب می‌شود، بلکه مسیر جدیدی را برای تولید داروهای ایمن‌تر و دقیق‌تر در آینده باز می‌کند.