فلاویئو بولسونارو در مسیر ریاست‌جمهوری برزیل؛ نگرانی از بازگشت به اقتدارگرایی

فلاویئو بولسونارو، کاندیدای اصلی راست افراطی، پس از پیروزی در دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل، با وعده «دموکراتیزه کردن مجدد» کشور، موجی از نگرانی‌ها را درباره احتمال استقرار یک حکومت مقتدرانه در آمریکای جنوبی برانگیخته است. این پیروزی غیرمنتظره، مسیر رسیدن به دور دوم انتخابات در ۲۵ اکتبر را برای او هموار کرده است.

چالش‌های دموکراتیک و سایه اقتدارگرایی

فلاویئو بولسونارو، فرزند رئیس‌جمهور سابق و محکوم شده برزیل، مدعی شده است که با اصلاح قانون اساسی و بهره‌گیری از حضور گسترده جناح راست در کنگره، کشور را به مسیر درست بازخواهد گرداند. با این حال، منتقدان و مورخان این اظهارات را نوعی سوءاستفاده از واژگان دموکراتیک برای پوشش تغییرات غیرلیبرال می‌دانند.

برخی از سیاستمداران مخالف، از جمله نمایندگان حزب کارگر، این حرکت را به معنای «اعلان کودتا» تفسیر کرده‌اند. آن‌ها معتقدند که میراث پدر او، یعنی جایرل بولسونارو که به دلیل تلاش برای کودتا محکوم شده، در حال بازگشت به ساختارهای نظامی است.

تغییر ساختار قدرت و کنترل نهادها

تحلیل‌گران سیاسی هشدار می‌دهند که پیروزی حزب لیبرال (PL) در انتخابات، به معنای دستیابی به اکثریت در سنا و امکان اعمال تغییرات بنیادین در ساختار قدرت است. این تغییرات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• استیضاح قضات در دیوان عالی که با جریان بولسوناریسم مخالف هستند.
• تغییر در فرماندهی نیروهای مسلح با استفاده از نفوذ سیاسی.
• آزادی زندانیان سیاسی از جمله جایرل بولسونارو.

«خطر اصلی این نیست که پسر، رفتار پدر را تکرار کند، بلکه خطر اینجاست که او از پدر خود فراتر رود.»

الگوی جدید اقتدارگرایی در قرن بیست و یکم

برخلاف نسل‌های قبلی که از طریق شورش‌های نظامی قدرت را می‌گرفتند، تحلیل‌گران معتقدند فلاویئو بخشی از نسل جدید مقتدرگرایان است. این نسل تلاش می‌کند با اشغال نهادهای قانونی و استفاده از ابزارهای موجود، دموکراسی را از درون فرسوده کنند؛ مشابه آنچه در کشورهایی مانند مجارستان یا السالوادور تحت مدیریت نایب بوکله مشاهده می‌شود.

در حالی که بولسونارو مدعی است تنها به دنبال بازگرداندن «وضعیت عادی» به برزیل است، بسیاری از ناظران بین‌المللی و داخلی، این «وضعیت عادی» را بازگشت به دوران دیکتاتوری نظامی پیش از سال ۱۹۸۸ می‌دانند.

در نهایت، دور دوم انتخابات برزیل در ۲۵ اکتبر، آزمونی دشوار برای پایداری دموکراسی در این کشور خواهد بود و تعیین خواهد کرد که آیا برزیل به مسیر اصلاحات لیبرال ادامه می‌دهد یا به سمت مدل‌های اقتدارگرای جدید حرکت خواهد کرد.