تغییر چهره بازار مواد مخدر مصنوعی؛ کشف ۶۵۰ تن محموله به ارزش ۱.۱ میلیارد دلار

گزارش‌های اخیر سازمان پلیس بین‌الملل (اینترپل) از تغییرات بنیادین در ساختار بازارهای قاچاق خبر می‌دهد؛ جایی که مواد مخدر مصنوعی با استفاده از فناوری‌های جدید مانند دستگاه‌های ویپ، خود را در قالب‌های پنهان‌کارانه به بازار عرضه می‌کنند.

جزئیات عملیات گسترده بین‌المللی علیه قاچاق

در جریان عملیات گسترده‌ای تحت عنوان «Lionfish-Mayag IV» که با همکاری ۱۷ کشور جهان انجام شد، نیروهای امنیتی موفق شدند حجم عظیمی از مواد مخدر را توقیف کنند. این عملیات که از می تا ژوئن ۲۰۲۶ به طول انجامید، شامل موارد زیر بود:

• توقیف مجموعاً ۶۵۰ تن مواد مخدر، پیش‌سازهای شیمیایی و فرآورده‌های دارویی.
• شناسایی و ضبط بیش از ۷ هزار و ۲۴۷ محموله غیرقانونی.
• ارزش تقریبی اقلام کشف‌شده بالغ بر ۱.۱ میلیارد دلار برآورد شده است.

بر اساس تحلیل‌های کارشناسی، این محموله‌ها در صورت ورود به چرخه مصرف، پتانسیل ایجاد حدود ۸۹.۶ میلیون دوز مرگبار را داشتند.

ویپ؛ ابزار جدید توزیع مواد روان‌گردان

یکی از نگرانی‌های اصلی در این گزارش، تغییر شیوه مصرف از روش‌های سنتی به سمت استفاده از دستگاه‌های ویپ است. این روند نشان‌دهنده تلاش شبکه‌های سازمان‌یافته برای تطبیق با الگوهای جدید مصرف در میان جوانان است.

در این راستا، کشف مقادیر قابل توجهی از مواد زیر در قالب مایعات مخصوص ویپ گزارش شده است:

شناسایی انواع مواد مخدر مصنوعی در منطقه

بازار جنوب‌شرق آسیا اکنون به یک بازار چندلایه تبدیل شده است که در آن مواد مختلفی با اثرات متفاوت در گردش هستند:

۱. کتامین (Ketamine)

کتامین که در اصل یک داروی بیهوشی است، در بازار غیرقانونی باعث ایجاد حالت «گسست» می‌شود. مصرف‌کنندگان در این حالت احساس جدا شدن از بدن و محیط پیرامون خود را دارند. رشد مصرف این ماده در شرق آسیا بسیار چشمگیر بوده است.

۲. قرص‌های یابا (Yaba)

این قرص‌ها که ترکیبی از مت‌آمفتامین و کافئین هستند، به عنوان محرک‌های شدید سیستم عصبی شناخته می‌شوند. یابا یکی از ستون‌های اصلی بازار مواد مخدر مصنوعی در مناطق میانمار و تایلند محسوب می‌شود.

«تغییر شکل بازار مواد مخدر از پودر و قرص‌های سنتی به مایعات مخصوص ویپ، نشان‌دهنده هوشمندی شبکه‌های قاچاق در تطبیق با الگوهای جدید مصرف است.»

در نهایت، گزارش‌های بین‌المللی هشدار می‌دهند که بازار مواد روان‌گردان جدید (NPS) به یک پدیده جهانی تبدیل شده است که کنترل آن را برای نهادهای امنیتی دشوارتر می‌سازد.