بحران سوخت در چین؛ تعلیق صادرات و تهدید قیمت جهانی نفت

تصمیم اخیر دولت چین مبنی بر توقف فوری مجوزهای صادرات سوخت، پس از درخواست دونالد ترامپ در دیدار با شی جین‌پینگ، موجی از نگرانی را در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کرده است. این اقدام که نشان‌دهنده فشار شدید بر سیستم انرژی پکن است، می‌تواند تعادل عرضه و تقاضا را در سطح بین‌المللی بر هم بزند.

بحران سوخت در چین و تأثیر آن بر قیمت‌های جهانی، به دلیل سیاست‌های کنترل‌شده ذخایر استراتژیک و تلاطم در بازار داخلی این کشور، به یک موضوع حیاتی برای تحلیلگران اقتصاد تبدیل شده است.

ریشه‌های بحران انرژی در پکن

رفتار چین در بازار نفت همواره میان دو محور امنیت انرژی و منافع تجاری نوسان دارد. در حالی که پیش‌تر با انباشت ذخایر، صادرات گازوئیل به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسیده بود، اکنون با کاهش ذخایر فرآورده‌ها به حدود ۳۰۰ میلیون بشکه، پکن ناچار به عقب‌نشینی شده است.

عوامل اصلی فشار بر سیستم انرژی چین عبارتند از:

• افزایش تقاضای داخلی و نیاز به حفظ ذخایر استراتژیک
• شکاف قیمتی میان عمده‌فروشی و خرده‌فروشی سوخت در داخل چین
• محدودیت‌های تأمین نفت خام از منابع سنتی مانند ایران و ونزوئلا

تلاطم در بازارهای جهانی و هزینه‌های حمل‌ونقل

تلاش شرکت‌های بزرگ نفتی چین برای تأمین محموله‌های فوری، منجر به تغییر ساختار قراردادها از بازه‌های چهارماهه به چهار هفته‌ای شده است. این روند پرشتاب خرید، قیمت نفت برنت را مجدداً به محدوده ۱۰۰ دلار سوق داده است.

یکی از پیامدهای چشمگیر این تلاطم، افزایش بی‌سابقه هزینه‌های لجستیک دریایی است که در جدول زیر قابل مشاهده است:

چالش‌های پیش روی سیاست‌گذاران چینی

دولت چین اکنون در یک دوراهی دشوار قرار دارد: یا باید قیمت سوخت را برای مصرف‌کنندگان داخلی افزایش دهد و با نارضایتی مواجه شود، یا با پرداخت یارانه‌های سنگین به پالایشگاه‌ها، فشار مالی بر بودجه خود را افزایش دهد.

«برای بازگشت به ثبات، چین باید واردات نفت خام خود را به حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز افزایش دهد که این امر می‌تواند بازار آزاد را با شوک قیمتی مواجه کند.»

در نهایت، اگر پکن نتواند میان تأمین نیاز داخلی و حفظ ذخایر راهبردی تعادل برقرار کند، احتمال بروز یک بحران عرضه جهانی که قیمت‌ها را به شدت شعله‌ور می‌کند، بسیار بالا خواهد بود.