کشف ابزارهای چوبی ۶۰ هزار ساله؛ بازنگری در فناوری نئاندرتال‌ها در اسپانیا

کشف مجموعه‌ای از ابزارهای چوبی باستانی در اسپانیا، دریچه‌ای تازه به سوی درک پیچیدگی‌های زندگی نئاندرتال‌ها گشوده است. یافته‌های اخیر نشان می‌دهند که این انسان‌های باستانی برخلاف تصور رایج، تنها به ابزارهای سنگی متکی نبودند و مهارت ویژه‌ای در کار با چوب برای ساخت سلاح و وسایل روزمره داشته‌اند.

تجزیه و تحلیل بقایای محوطه آبریک رومانی

پژوهشگران در جریان یک مطالعه جامع در محوطه باستانی آبریک رومانی در نزدیکی بارسلون، موفق به بررسی ۵۹۷ اثر و بقایای چوبی شدند. این آثار که قدمت آن‌ها به بازه زمانی ۴۲ تا ۶۲ هزار سال پیش بازمی‌گردد، اطلاعات ارزشمندی از فناوری‌های دوران پیش از تاریخ ارائه می‌دهند.

در میان این یافته‌ها، ۱۳ شیء کلیدی شناسایی شده‌اند که نشان‌دهنده تنوع بالای کاربرد چوب است:

• نیزه‌ها و ابزارهای نوک‌تیز برای شکار
• ظرف‌های ساخته شده از پوست درخت
• اجزای سازه‌ای برای سامان‌دهی محل زندگی
• یک گرز چوبی با طراحی خاص و سطح ناهموار

چرا ابزارهای چوبی کمتر از سنگ‌ها دیده می‌شوند؟

بسیاری از باستان‌شناسان پیش از این، فناوری نئاندرتال‌ها را صرفاً بر پایه ابزارهای سنگی می‌شناختند. علت این سوءبرداشت، ماهیت تجزیه‌پذیر چوب در مقایسه با پایداری طولانی‌مدت سنگ است. با این حال، شرایط محیطی خاص در منطقه آبریک رومانی اجازه داده تا ردپای این اشیای چوبی در رسوبات باقی بماند.

«دوران پارینه‌سنگی دنیایی نبود که همه‌چیز در آن تنها از سنگ ساخته شده باشد؛ چوب ماده‌ای بسیار کاربردی و شکل‌پذیر بود که بخش بزرگی از زندگی مادی نئاندرتال‌ها را تشکیل می‌داد.»

تکنولوژی‌های نوین در خدمت باستان‌شناسی

بررسی این آثار چوبی در گذشته بسیار دشوار بود و نیازمند قالب‌گیری‌های فیزیکی پیچیده می‌طلبید. اما امروزه، استفاده از فناوری‌های ثبت و بازسازی سه‌بعدی به پژوهشگران اجازه می‌دهد تا با دقت بسیار بالا، اشکال ابزارهای از دست رفته را بازسازی کرده و کاربرد دقیق آن‌ها را تحلیل کنند.

تکرار یافتن این آثار در لایه‌های مختلف زمین‌شناسی نشان می‌دهد که استفاده از چوب یک مهارت گذرا نبوده، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ و فناوری روزمره این گونه انسانی بوده است.

نتیجه‌گیری

این کشف باستانی، تصور ما از توانمندی‌های نئاندرتال‌ها را به کلی تغییر می‌دهد و نشان می‌دهد که آن‌ها فراتر از یک گونه ساده، دارای دانش فنی در زمینه نجاری و ساخت ابزارهای ترکیبی بوده‌اند. ادامه کاوش‌ها در اسپانیا می‌تواند رازهای بیشتری از زندگی مادی این انسان‌های باستانی را فاش کند.