دریای خزر در معرض بحران؛ پوتین بر ضرورت همکاری پنج کشور ساحلی تأکید کرد

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در اجلاس سران کشورهای ساحلی خزر، نسبت به بحران زیست‌محیطی در این پهنه آبی هشدار داد و کاهش تراز آب دریای خزر را نتیجه مستقیم تغییرات اقلیمی دانست.

بحران کم‌عمق شدن دریای خزر و پیامدهای آن

در جریان نشست فوق‌العاده در ترکمنستان، رئیس‌جمهور روسیه با استناد به داده‌های علمی اعلام کرد که سطح آب در این دریا به طور میانگین سالانه ۹ سانتی‌متر کاهش می‌یابد. این روند نزولی باعث شده است که تنها در خاک روسیه، حدود ۲۰ هزار کیلومتر مربع از خط ساحلی خشک شود.

این تغییرات جغرافیایی پیامدهای گسترده‌ای به همراه دارد:

• تخریب منابع زیستی و آسیب جدی به صنعت شیلات
• فرسایش خاک‌های ساحلی و کاهش کیفیت زندگی مردم
• کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در کریدورهای لجستیکی ترانس خزر
• ایجاد هزینه‌های سنگین برای لایروبی جهت حفظ ناوبری

تغییرات اقلیمی؛ عامل اصلی بحران محیط‌زیستی

تحقیقات بین‌المللی نشان می‌دهند که افزایش میانگین دمای سالانه، میزان تبخیر را افزایش داده و الگوهای بارندگی و جریان رودخانه‌ها را مختل کرده است. پوتین خاطرنشان کرد که جایگزینی جریان‌های گرم و خشک آسیای مرکزی با توده‌های هوای اطلس، تبخیر از سطح دریای خزر را به شدت تشدید می‌کند.

"مجموع این عوامل، کشورهای ساحلی دریای خزر را ملزم به تدوین گام‌های مشترک برای حفظ اکوسیستم این منطقه می‌کند."

راهکارهای مشترک و استفاده از فناوری‌های نوین

روسیه پیشنهاد استفاده از ساختارهای بین‌المللی موجود، از جمله کنوانسیون تهران ۲۰۰۳ را برای مقابله با این بحران مطرح کرده است. همچنین، برنامه‌ای جامع برای مطالعه تغییرات سطح آب تا سال ۲۰۳۰ در دست تهیه است.

پیشنهاد مدل‌سازی با هوش مصنوعی

یکی از پیشنهادهای کلیدی روسیه، ایجاد یک مدل مجازی با دقت بالا از دریای خزر با بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوش مصنوعی است. این مدل می‌تواند با تحلیل دقیق تبخیر، بارش و دینامیک رودخانه‌ها، به تنظیم مسیرهای ناوبری و بهبود ایمنی حمل و نقل کمک کند.