فوران رادیویی سریع ۱۰ میلیارد ساله؛ کشف قدیمی‌ترین سیگنال کیهانی در تاریخ

اخترشناسان با موفقیت موفق به شناسایی یک فوران رادیویی سریع شده‌اند که از اعماق کیهان و از حدود ۱۰ میلیارد سال پیش به سمت زمین سفر کرده است. این کشف تاریخی، مرزهای زمانی شناخته‌شده در نجوم را جابه‌جا کرده و دریچه‌ای نو به سوی درک تاریخ اولیه جهان گشوده است.

سفری ۱۰ میلیارد ساله در پهنه کیهان

در مارس ۲۰۲۴، آرایه تلسکوپ رادیویی میرکت در آفریقای جنوبی، سیگنالی بسیار ضعیف و کم‌فروغ را دریافت کرد که نشان‌دهنده یک رویداد استثنایی بود. این فوران رادیویی سریع که تنها در کسری از ثانیه رخ داده، از کهکشانی بسیار دوردست گسیل شده است.

بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که این فوران حدود سه میلیارد سال پس از بیگ‌بنگ رخ داده است. این یعنی این سیگنال، دو برابر قدیمی‌تر از تمامی نمونه‌های ثبت‌شده در ربع قرن گذشته است.

معمای منشأ و اهمیت رصد فوران‌های رادیویی سریع

با وجود رصد روزانه هزاران مورد از این پدیده‌ها، منشأ دقیق آن‌ها همچنان یکی از بزرگترین سوالات نجوم است. فرضیه غالب بر این است که این فوران‌ها توسط مگنتارها (بقایای مغناطیسی ستارگان پرجرم) تولید می‌شوند، اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد که همه آن‌ها لزوماً از این الگوی خاص پیروی نمی‌کنند.

دانشمندان از این پدیده برای درک ساختار جهان استفاده می‌کنند:

• نقشه‌برداری از ماده: امواج رادیویی با پلاسمای میان‌کهکشانی برهم‌کنش می‌کنند.
• اندازه‌گیری چگالی: سرعت انتشار امواج، میزان ماده نامرئی موجود در فضا را آشکار می‌کند.
• بررسی کهکشان‌های اولیه: مطالعه کهکشان‌های میزبان، تکامل ستاره‌زایی را نشان می‌دهد.

گام بعدی: همکاری با تلسکوپ جیمز وب

تیم تحقیقاتی به رهبری تمیا نانایاکارا، اکنون برای تکمیل این پژوهش، فرصت رصد با تلسکوپ فضایی جیمز وب را به دست آورده‌اند. هدف اصلی آن‌ها، شناسایی دقیق کهکشان میزبان این فوران است تا بتوانند ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی آن را در دورانی که کیهان هنوز در مراحل ابتدایی خود بوده، بررسی کنند.

"کشف ما نشان داد که می‌توانیم ۸۰ درصد از تاریخ کیهان را با استفاده از این فوران‌ها کاوش کنیم و نقشه دقیق‌تری از ماده نامرئی ترسیم نماییم."

نتیجه‌گیری نهایی

کشف این فوران رادیویی سریع قدیمی، نه تنها یک رکورد جدید در نجوم ثبت کرد، بلکه ابزاری قدرتمند برای مطالعه فیزیک کیهان در دوران‌های بسیار اولیه فراهم آورد. با پیشرفت تکنولوژی رصد، احتمال کشف رویدادهای حتی قدیمی‌تر و دوردست‌تر نیز بیش از پیش افزایش یافته است.