جنجال واکسن هپیتت B؛ تلاش CDC برای تأمین بودجه آزمایش غیراخلاقی بر روی نوزادان

جنجال‌های اخلاقی در حوزه سلامت جهانی با گزارش‌های جدیدی مبنی بر تلاش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) برای تأمین بودجه یک آزمایش واکسن بحث‌برانگیز، شدت یافته است. این پروژه که قرار است نوزادان در کشور گینه بیسائو را هدف قرار دهد، با انتقادات تند متخصصان بین‌المللی روبرو شده است.

جزئیات آزمایش بحث‌برانگیز واکسن هپاتیت B

این طرح پژوهشی که قرار است ۱۴ هزار نوزاد را درگیر کند، بر پایه یک طراحی بسیار حساس استوار است. در این آزمایش، نوزادان به دو گروه تقسیم می‌شوند:

• گروه اول: دریافت دوز اولیه واکسن هپاتیت B (استاندارد جهانی).
• گروه دوم: عدم دریافت واکسن (گروه کنترل برای بررسی فرضیات آسیب‌زایی).

منتقدان معتقدند این روش، برخلاف بیانیه هلسینکی، نوزادان را در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های مزمن، سیروز کبدی و سرطان قرار می‌دهد. سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز تأکید کرده است که محدودیت‌های منابع نباید بهانه‌ای برای دریغ کردن درمان‌های اثبات‌شده از انسان‌ها باشد.

تخصیص بودجه و اتهامات مربوط به محققان

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، مدیریت CDC درآمدهای مربوط به برنامه‌های امنیت سلامت جهانی را برای تأمین ۱.۶ میلیون دلار بودجه این تحقیق در نظر گرفته است. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که جهان با بحران‌هایی نظیر شیوع ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو روبروست.

نکته قابل توجه، هویت مجریان این پروژه است. این تحقیق توسط محققان دانشگاه جنوب دانمارک، به رهبری کریستین استابل بن و پیتر آبی، هدایت می‌شود. این زوج پژوهشگر پیش از این نیز با اتهامات جدی از جمله «جعل داده‌ها» و «سوءرفتار علمی» در پروژه‌های قبلی خود روبرو بوده‌اند.

«استفاده از نتایج فرضی برای به خطر انداختن جان نوزادان، بدون وجود شواهد علمی معتبر، اقدامی غیراخلاقی است.»

وضعیت فعلی و واکنش مقامات محلی

اگرچه این آزمایش در ژانویه گذشته به دلیل اعتراضات بین‌المللی به حالت تعلیق درآمد، اما تلاش‌ها برای بازگرداندن آن با اصلاح جزئی در پروتکل‌ها ادامه دارد. مقامات گینه بیسائو پیش از این اعلام کرده بودند که به دلیل عدم هماهنگی کافی، تحقیق را متوقف کرده‌اند.

در حال حاضر، اجرای این پروژه منوط به مجوز نهایی دولت گینه بیسائو است. با این حال، گروه‌های فعال حقوق بشر مانند Stand Up for Science تهدید کرده‌اند که هرگونه تلاش برای پیشبرد این طرح غیراخلاقی را با تمام توان متوقف خواهند کرد.

در نهایت، تلاش برای تأمین مالی این آزمایش در میان نگرانی‌های گسترده درباره سلامت عمومی و استانداردهای اخلاقی، می‌تواند پیامدهای سیاسی و علمی جبران‌ناپذیری برای نهادهای نظارتی جهانی داشته باشد.