کشف منشأ نوری ۶ میلیارد ساله؛ برخورد ستاره‌های نوترونی و نقش مگنتارها

رازهای کهکشان؛ کشف منشأ نوری که ۶ میلیارد سال در سفر بود

اخترشناسان موفق به شناسایی منشأ یک فوران مرموز و طولانی‌مدت از پرتو ایکس شده‌اند که احتمالاً ناشی از برخورد دو ستاره مرده در کهکانی بسیار دوردست است. این رویداد کیهانی که میلیاردها سال پیش رخ داده، دریچه‌ای نو به سوی درک نیروهای بنیادین جهان گشوده است.

برخورد ستاره‌های نوترونی و تولد عناصر گرانبها

تحقیقات نشان می‌دهد که این فوران انرژی که با شناسه EP250704a ثبت شده، حاصل ادغام دو ستاره نوترونی است. ستاره‌های نوترونی اجرام بسیار چگالی هستند که از فروپاشی هسته ستاره‌های عظیم پدید می‌آیند؛ چنان که تنها یک قاشق چای‌خوری از ماده آن‌ها معادل ۱۰ میلیون تن وزن خواهد بود.

این برخورد شدید که با پدیده کیلونووا شناخته می‌شود، محیطی متلاطم ایجاد می‌کند که منجر به ساخت عناصری نظیر:

• طلا
• نقره
• پلاتین

این عناصر سنگین، حتی در هسته ستاره‌های معمولی نیز قابل تشکیل نیستند و تنها در چنین برخورد‌های عظیمی پدید می‌آیند.

نقش تعیین‌کننده مگنتارها در درخشش طولانی‌مدت

تیم پژوهشی با بررسی داده‌های دریافتی از کاوشگر اینشتین، به یک یافته کلیدی دست یافتند. برخلاف فوران‌های گامای معمولی که تنها چند ثانیه دوام دارند، این درخشش پرتو ایکس تا ۱۰ دقیقه ادامه یافته است. علت این پدیده، احتمال حضور یک مگنتار در فرآیند برخورد است.

"اگر بقایای حاصل از برخورد یک مگنتار باشد، می‌تواند برای مدت طولانی‌تری به فوران انرژی ادامه دهد."

مگنتارها ستاره‌های نوترونی با میدان‌های مغناطیسی فوق‌العاده قدرتمند هستند. تخلیه این انرژی مغناطیسی باعث می‌شود که انفجار حاصل از برخورد، بسیار درخشان‌تر و طولانی‌تر از حالت عادی به نظر برسد.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده رصد کیهانی

این کشف که با استفاده از تلسکوپ‌های پیشرفته‌ای نظیر VLT و آرایه VLA انجام شده، نشان می‌دهد که ادغام ستاره‌های نوترونی می‌تواند طیف گسترده‌ای از فوران‌های پرتو ایکس را ایجاد کند. درک بهتر این پدیده، مسیر را برای کشف رازهای بیشتر درباره تکامل کهکشان‌ها و چگونگی شکل‌گیری عناصر سنگین هموار می‌کند.