کاهش هدررفت فیزیکی آب مشهد به ۸ درصد و چالش بحران ذخایر سدها

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد از دستاوردهای جدید در مدیریت منابع آبی خبر داد و اعلام کرد که میزان هدررفت فیزیکی آب شرب در شبکه توزیع این کلان‌شهر به حدود ۷ تا ۸ درصد کاهش یافته است که از کمترین نرخ‌ها در سطح کشور به شمار می‌رود.

استراتژی‌های نوسازی و مدیریت فشار در شبکه آب

حسین اسماعیلیان، مدیرعامل این شرکت، با اشاره به روند بهبود وضعیت شبکه، تأکید کرد که طی دو سال اخیر، اقدامات مهندسی منجر به کاهش ۲ درصدی تلفات فیزیکی شده است. یکی از کلیدی‌ترین اقدامات، اجرای طرح پهنه‌بندی شبکه توزیع بوده است.

در حال حاضر، شبکه ۶۰۰۰ کیلومتری مشهد در قالب زیرساخت‌های زیر مدیریت می‌شود:

• تشکیل ۲۱۵ پهنه فشاری برای متعادل‌سازی فشار آب
• ایجاد ۲۷ پهنه اصلی جهت مدیریت یکپارچه
• اتصال ۹۰ درصد تولید چاه‌ها به شبکه مستقل جمع‌آوری

این ساماندهی که تحت عنوان «پروژه حضرت نبی» اجرا شده، نقش بسزایی در کاهش حوادث و فرسودگی شبکه داشته است.

چالش انشعابات غیرمجاز و بحران ذخایر سدها

با وجود پیشرفت‌های فنی، مسئله هدررفت ظاهری آب همچنان یک چالش جدی است. اسماعیلیان با اشاره به تخلفات گسترده، اعلام کرد که در سال گذشته بیش از ۱۳ هزار مورد انشعاب غیرمجاز شناسایی شده است. این تخلفات عمدتاً در مناطق روستایی و برخی نقاط غرب شهر مانند بلوار شاهنامه، به‌ویژه در باغ‌ویلاهای تغییر کاربری یافته، متمرکز است.

وضعیت منابع تأمین نیز نگران‌کننده است. ذخایر آب مشهد که از ۴۰۰ حلقه چاه و ۴ سد تأمین می‌شود، به دلیل خشکسالی‌های پیاپی با کاهش شدید روبرو شده است:

مدیریت تقاضا و نقش مشارکت اجتماعی

در حالی که دمای هوا نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۲ درجه افزایش یافته، روند مصرف آب در مشهد برخلاف سایر شهرها، کاهشی بوده است. این موضوع نشان‌دهنده تأثیر مثبت مدیریت تقاضا و تغییر رفتار شهروندان در مواجهه با بحران است.

«مشهد به دلیل ماهیت مهاجرپذیر و تمرکز جمعیت زائران در فصول گرم، نیازمند برنامه‌ریزی اختصاصی در مدیریت مصرف و تأمین منابع است.»

در نهایت، با توجه به توسعه مستمر شهر، علاوه بر مدیریت مصرف، اجرای پروژه‌های میان‌مدت و بلندمدت توسط شرکت‌های آب منطقه‌ای برای پاسخگویی به نیازهای آتی ضروری به نظر می‌رسد.