پیامدهای زیست‌محیطی جنگ؛ هشدار رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در همایش اکوساید

پیامدهای زیست‌محیطی جنگ، موضوعی است که فراتر از تلفات انسانی و تخریب زیرساخت‌ها، بنیان‌های حیات را هدف قرار می‌دهد. در همایش بین‌المللی اکوساید، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر این مسئله، خواستار نگاه علمی و مسئولانه به خسارات ناشی از منازعات مسلحانه شد.

تخریب طبیعت؛ میراث تلخ منازعات مسلحانه

شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در جریان این نشست بین‌المللی خاطرنشان کرد که جنگ‌ها تنها به رویارویی نظامی میان دولت‌ها محدود نمی‌شوند. وی افزود که آسیب‌های وارده به خاک، آب، هوا و تنوع زیستی، پیامدهایی دارند که حتی پس از پایان درگیری‌ها، برای سالیان متمادی و نسل‌های آینده نیز پابرجا خواهند بود.

او با طرح پرسشی بنیادین در مورد امکان تحقق صلح و توسعه در سایه ویرانی منابع طبیعی، تأکید کرد که نابودی اکوسیستم‌ها به معنای از بین رفتن بستر زندگی انسان و سایر موجودات زنده است.

ضرورت حفاظت از اکوسیستم‌های متنوع ایران

با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی کشور، حفاظت از منابع طبیعی در برابر مخاطرات جنگ اهمیت دوچندانی می‌یابد. انصاری با اشاره به زیرساخت‌های حیاتی ایران، بر موارد زیر تأکید کرد:

• حفاظت از تالاب‌ها و پهنه‌های ساحلی ارزشمند
• صیانت از جنگل‌ها و زیستگاه‌های منحصر‌به‌فرد
• بررسی دقیق آسیب‌های وارده به منابع آب و انرژی
• پایش مستمر کیفیت هوا و خاک در مناطق درگیر

راهکارهای مدیریت مخاطرات زیست‌محیطی

برای مقابله با پدیده اکوساید یا همان نسل‌کشی زیست‌محیطی، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست مجموعه‌ای از اقدامات ضروری را برشمرد:

مستندسازی دقیق خسارات ناشی از جنگ‌های گذشته، از جمله دو جنگ تحمیلی اخیر، باید با رویکردی علمی انجام شود. همچنین، اطلاع‌رسانی شفاف و ارزیابی اثرات بلندمدت در کنار پایش‌های مداوم، از الزامات اصلی مدیریت بحران محسوب می‌شوند.

«همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای پیشگیری از خسارات گسترده زیست‌محیطی، یک ضرورت انکارناپذیر در دنیای امروز است.»

نتیجه‌گیری

در نهایت، مقابله با پیامدهای مخرب جنگ بر طبیعت نیازمند هماهنگی میان تمامی دستگاه‌های مسئول و بهره‌گیری از دانش روز است تا بتوان از تنوع زیستی و منابع طبیعی کشور در برابر بحران‌های احتمالی محافظت کرد.