هوش مصنوعی و تغییر قیمت مواد غذایی؛ از بیگ‌مک تا خریدهای روزانه

اتهامات حقوقی و موتورهای قیمت‌گذاری

در جریان یک پرونده حقوقی اخیر، ادعا شده است که شرکت مک‌دونالد از یک موتور قیمت‌گذاری مبتنی بر هوش مصنوعی برای تعیین قیمت منو در شعب مختلف خود استفاده می‌کند. این اتهام مطرح است که این فناوری باعث افزایش قیمت برخی اقلام محبوب مانند بیگ‌مک و سیب‌زمینی سرخ‌کرده برای مشتریان شده است. با این حال، مدیریت این شرکت اعلام کرده که ابزارهای ارائه شده به نمایندگان، صرفاً جهت کمک به تصمیم‌گیری آگاهانه است و نه تعیین قیمت بر اساس توان مالی فردی.

تکنولوژی‌های جدید در فروشگاه‌های زنجیره‌ای

امروزه استفاده از برچسب‌های الکترونیکی قیمت (ESL) در فروشگاه‌های بزرگی نظیر Walmart، Kroger و Amazon Fresh به یک استاندارد تبدیل شده است. این برچسب‌های دیجیتال امکان تغییر لحظه‌ای قیمت‌ها را فراهم می‌کنند. همچنین فناوری‌های دیگری مانند زیرساخت‌های تشخیص چهره در برخی فروشگاه‌های بریتانیا، امکان پرداخت سریع را فراهم کرده‌اند که همزمان حجم عظیمی از داده‌های رفتاری مشتریان را جمع‌آوری می‌کنند.

چالش‌های اقتصادی و تورم شخصی‌سازی شده

اقتصاددانان بانک مرکزی انگلستان هشدار می‌دهند که ترکیب داده‌های بازار با اطلاعات دقیق فردی، مرز بین قیمت‌گذاری پویا و شخصی‌سازی شده را از بین می‌برد. این پدیده می‌تواند منجر به «تبعیض قیمتی کامل» شود؛ جایی که شرکت‌ها قیمت را دقیقاً در بالاترین حد ممکن که مشتری حاضر به پرداخت آن است، تعیین می‌کنند.

«وقتی قیمت‌ها برای هر فرد متفاوت باشد، شاخص‌های کلان مانند تورم دیگر نمی‌توانند تجربه واقعی خانوارها را به درستی بازتاب دهند.»

این موضوع باعث می‌شود که مقایسه قیمت‌ها برای مصرف‌کننده دشوار شده و قدرت انتخاب آن‌ها در بازار به شدت کاهش یابد.

اقدامات نظارتی و حقوقی

در پاسخ به این روند، برخی ایالت‌های آمریکا مانند نیویورک و مریلند در حال تصویب قوانینی برای محدود کردن استفاده از داده‌های شخصی در تعیین قیمت هستند. این قوانین هدفشان شفاف‌سازی فرآیند قیمت‌گذاری و جلوگیری از سوءاستفاده از اطلاعات رفتاری مشتریان برای دریافت مبالغ اضافی است.

نتیجه‌گیری: اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند با ارائه تخفیف‌های هوشمند به برخی گروه‌ها کمک کند، اما خطر اصلی در عدم شفافیت قیمت‌ها و از دست رفتن توانایی مقایسه بازار نهفته است. آینده خرید روزانه، بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر الگوریتم‌های پنهان خواهد بود.