مرگ‌ومیر مادران در کهگیلویه و بویراحمد؛ بحران در شاخص‌های سلامت بارداری

وضعیت مرگ‌ومیر مادران در کهگیلویه و بویراحمد نشان‌دهنده شکاف عمیق میان خدمات درمانی این استان با استانداردهای کشوری و اهداف برنامه‌های توسعه است. آمارهای اخیر حاکی از آن است که شاخص مرگ‌ومیر در این منطقه به طرز نگران‌کننده‌ای بالاتر از میانگین ملی قرار دارد.

شکاف آماری در شاخص مرگ‌ومیر مادران

بر اساس بررسی‌های انجام شده در نشست تخصصی بررسی علل مرگ‌ومیر، میانگین چهارساله مرگ‌ومیر مادران در استان کهگیلویه و بویراحمد برابر با ۳۷.۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ثبت شده است. این رقم در مقایسه با میانگین کشوری که ۲۳ مورد اعلام شده، نشان‌دهنده نیاز مبرم به بازنگری در پروتکل‌های مراقبتی است.

هدف‌گذاری برنامه هفتم توسعه کشور، کاهش این نرخ به ۱۸ مورد است که فاصله میان وضعیت کنونی استان با این هدف، ضرورت اقدامات اصلاحی فوری را دوچندان می‌کند.

عوامل انسانی و سلامت روان در مرگ‌های مادری

تحلیل‌های انجام شده نشان می‌دهد که بخش بزرگی از این بحران ریشه در مدیریت پزشکی دارد. طبق گزارش‌ها، ۶۵ درصد از مرگ‌های مادری در این استان ناشی از خطاهای انسانی و مدیریت نامناسب عوارض شایعی همچون خونریزی و پره‌اکلامپسی بوده است. نکته تکان‌دهنده این است که نیمی از این موارد با رعایت استانداردهای مراقبتی قابل پیشگیری بودند.

همچنین در سال ۱۴۰۴، از میان سه مورد مرگ مادری در استان، دو مورد به دلیل خودکشی گزارش شده است. این موضوع اهمیت حیاتی غربالگری سلامت روان مادران در طول دوران بارداری را برجسته می‌کند.

بحران شاخص مرگ‌ومیر عارضه شدید

در حوزه عوارض شدید بارداری نیز وضعیت استان با چالش جدی روبروست. شاخص مرگ‌ومیر در میان موارد دچار عارضه شدید در این منطقه ۷.۱ درصد است، در حالی که این رقم در سطح کشوری تنها ۱.۷ درصد می‌باشد. این تفاوت فاحش، ضرورت ارتقای کیفیت خدمات مامایی و درمانی را آشکار می‌سازد.

"ضرورت بازنگری در چرخه مراقبت‌های بارداری و ارتقای کیفیت خدمات درمانی برای کاهش مرگ‌های قابل اجتناب، امری غیرقابل انکار است."

دستورات فوری برای ارتقای ایمنی مادران

در راستای مقابله با این بحران، مجموعه‌ای از اقدامات اصلاحی برای مراکز درمانی ابلاغ شده است که شامل موارد زیر می‌باشد:

• تشکیل پرونده مراقبت بارداری پیش از هفته پنجم بارداری.
• شناسایی و ثبت زودهنگام مادران در معرض خطر.
• پایش مستمر مادران پرخطر توسط شبکه‌های بهداشت و درمان.
• برگزاری مانورهای آمادگی منظم در اورژانس‌های مامایی بیمارستان‌ها.
• نظارت دقیق بر اجرای راهنماهای بالینی در مدیریت عوارض زایمان.

در نهایت، تنها با تقویت نظارت بر کیفیت خدمات و تمرکز بر پیشگیری از خطاهای انسانی، می‌توان نرخ مرگ‌ومیر مادران در کهگیلویه و بویراحمد را به سطوح ایمن و مطابق با استانداردهای ملی رساند.