ظرفیت تولید تخم‌مرغ در ایران؛ چالش مازاد تولید و ضرورت توسعه صنایع تبدیلی

ظرفیت تولید تخم‌مرغ در ایران به سطحی فراتر از نیاز مصرف داخلی رسیده است که مدیریت این مازاد تولید و توسعه صنایع تبدیلی را به یک ضرورت استراتژیک برای حفظ تعادل بازار تبدیل کرده است.

شکاف میان تولید و نیاز بازار کشور

مهراب فرجی، مدیرکل دفتر امور طیور در وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به آمارهای موجود، تأکید کرد که زیرساخت‌های فعلی کشور توان تولید سالانه بیش از ۲.۵ میلیون تن تخم‌مرغ را دارند. با این حال، بر اساس برنامه‌های توسعه، نیاز واقعی کشور در حدود ۱ میلیون و ۲۷۰ هزار تن برآورد می‌شود.

این اختلاف فاحش میان عرضه و تقاضا، نشان‌دهنده ضرورت بازنگری در سیاست‌های کلان و برنامه‌ریزی دقیق برای مدیریت ظرفیت‌های صادراتی است تا از ضرر تولیدکنندگان جلوگیری شود.

عوامل اصلی ایجاد چالش در تولید

تغییر در ساختار مدیریت مجوزها و سیاست‌های ارزی، از جمله عوامل کلیدی در تغییر وضعیت این صنعت محسوب می‌شوند. طبق اظهارات مقامات مسئول، موارد زیر بر روند تولید تأثیرگذار بوده‌اند:

• تغییر در نظام صدور مجوزها: سلب اختیار مدیریت محدودیت‌ها از معاونت مربوطه از سال ۱۴۰۱.
• حذف ارز ترجیحی: حذف یارانه ارز برای نهاده‌های دامی که منجر به کاهش مزیت‌های صادراتی شده است.
• محدودیت واردات: دشواری در مدیریت صنعت به دلیل محدودیت‌های واردات گله‌های مولد از اواخر سال گذشته.

در همین راستا، آمارها نشان می‌دهد که پس از حذف ارز ترجیحی، میزان جوجه‌ریزی در بازه زمانی دی‌ماه تا خردادماه با کاهش چشمگیر ۱۲ میلیون قطعه‌ای مواجه شده است.

راهکارهای آینده: صنایع تبدیلی و مدیریت صادرات

برای مقابله با مشکل ماندگاری محدود تخم‌مرغ تازه، گسترش صنایع تبدیلی از جمله تولید پودر تخم‌مرغ و تخم‌مرغ مایع پاستوریزه به عنوان یک راهکار حیاتی مطرح شده است. این اقدام می‌تواند امکان نگهداری طولانی‌تر محصول و تسهیل فرآیند صادرات را فراهم کند.

«آینده صنعت تخم‌مرغ در گرو افزایش بهره‌وری، مدیریت هدفمند صادرات و بهره‌گیری از ترکیب تجربه پیشکسوتان و توانمندی نسل جوان است.»

در حال حاضر، تولیدکنندگان می‌توانند با هماهنگی معاونت‌های بهبود تولیدات دامی در استان‌ها، برای دریافت سهمیه‌های صادراتی اقدام کنند تا از ظرفیت مازاد تولید به نفع اقتصاد ملی استفاده شود.