آبخیزداری در خراسان شمالی؛ ۴۵ درصد از حوزه‌های بالادست سدها عملیاتی شد

پروژه‌های آبخیزداری در خراسان شمالی با هدف حفاظت از مخازن سدها و مدیریت منابع آبی، با سرعت بیشتری در حال پیشرفت است. در حال حاضر، ۴۵ درصد از حوزه‌های بالادست سدهای این استان که مطالعات تفصیلی آن‌ها انجام شده، تحت عملیات اجرایی قرار گرفته‌اند.

اهمیت مدیریت حوزه‌های آبریز در خراسان شمالی

حفاظت از مناطق بالادست سدها برای کنترل فرسایش خاک و جلوگیری از ورود رسوب، از اولویت‌های کلیدی مدیریت منابع طبیعی است. حسین فردی، معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی این استان، تأکید کرد که این اقدامات نقش مستقیمی در افزایش طول عمر مفید سدها دارند.

بر اساس برنامه‌های توسعه، این استان متعهد است سالانه ۷۳ هزار هکتار عملیات آبخیزداری را به اجرا درآورد. بخش عمده‌ای از بودجه‌های اختصاص یافته، نیز صرف اجرای سازه‌های کنترل سیلاب و رسوب می‌شود.

آمار پیشرفت عملیات در سدها و حوزه‌های حساس

وضعیت پیشرفت پروژه‌ها در حوزه‌های مختلف استان متفاوت است. در حالی که در سدهای بیدواز، بارزو و چری بیش از ۸۰ درصد سازه‌ها اجرا شده است، در مناطق دیگر همچنان نیاز به توسعه وجود دارد.

حوزه شیرین دره به دلیل حساسیت‌های زمین‌شناسی و نرخ بالای تولید رسوب، از جمله مناطق تحت نظارت ویژه است که ۱۱۷ هزار هکتار از آن مطالعات تفصیلی شده است.

تاثیرات زیست‌محیطی و چالش‌های تغییر اقلیم

اجرای طرح‌های آبخیزداری در خراسان شمالی می‌تواند منجر به نتایج زیر شود:

• کاهش ۲۰ تا ۵۰ درصدی خروجی رسوب از حوزه‌ها
• کاهش ۲0 تا ۴۵ درصدی رواناب و دبی اوج سیلاب
• بهبود سلامت خاک و حفظ پوشش گیاهی بومی

با این حال، تغییرات اقلیمی و وقوع بارش‌های حدی، محاسبات طراحی سازه‌ها را با عدم قطعیت مواجه کرده است. متخصصان بر این باورند که سازه‌های جدید باید با تحلیل دقیق داده‌های بارش و شدت سیلاب طراحی شوند تا بتوانند بخشی از انرژی رواناب را مهار کنند.

در نهایت، سرمایه‌گذاری پایدار در مدیریت رواناب‌ها و اجرای دقیق طرح‌های آبخیزداری، تنها راه مقابله با فرسایش سالانه خاک و حفظ ظرفیت ذخیره‌سازی سدهای استان خراسان شمالی است.