بحران جهانی مسکن؛ ۳.۴ میلیارد نفر از سرپناه مناسب محروم هستند

بحران جهانی مسکن به یکی از چالش‌های بنیادین بشریت تبدیل شده است، به‌طوری که طبق آمارهای منتشر شده در مراسم روز جهانی اسکان بشر، حدود ۳.۴ میلیارد نفر از ساکنان کره زمین از برخورداری از یک سرپناه استاندارد و مناسب محروم هستند.

ابعاد بحران جهانی و چالش‌های سکونتگاه‌های غیررسمی

در جریان مراسم برگزار شده در وزارت راه و شهرسازی، مقامات سازمان ملل متحد نسبت به وضعیت وخیم سکونت در جهان هشدار دادند. بر اساس گزارش‌های رسمی، بیش از یک میلیارد نفر از جمعیت جهان در سکونتگاه‌های غیررسمی و با استانداردهای بسیار پایین زندگی می‌کنند که این مسئله مستقیماً بر عدالت اجتماعی و پایداری شهرها تأثیر می‌گذارد.

"مسکن مناسب فراتر از یک سازه کالبدی است؛ این حق، زیربنای کرامت انسانی، امنیت و فرصت‌های رشد است."

کریستین وی‌گاند، هماهنگ‌کننده مقیم سازمان ملل، ضمن اشاره به وضعیت ایران، بر چالش‌هایی نظیر کمبود مسکن مقرون‌به‌صرفه، گسترش مناطق غیررسمی و مخاطرات اقلیمی تأکید کرد.

تغییر رویکرد سیاست‌گذاری: از ساخت واحد تا تأمین سکونتگاه شایسته

وزیر راه و شهرسازی در این مراسم با اعلام تغییر جهت‌گیری در سیاست‌های ملی، تأکید کرد که دولت در دوره حاضر به دنبال گذار از تولید صرف واحدهای مسکونی به سمت تأمین سکونتگاه‌های شایسته است.

این رویکرد جدید بر مفاهیم زیر تمرکز دارد:

• تاب‌آوری کالبدی: قابلیت بازسازی و مقاومت در برابر بحران‌ها.
• دسترسی به خدمات: پیوند میان محل سکونت با زیرساخت‌های حیاتی و حمل‌ونقل.
• استطاعت اقتصادی: تضمین امکان دسترسی اقشار کم‌درآمد به بازار رسمی.

مقابله با سوداگری و تمرکز بر مسکن استیجاری

یکی از محورهای کلیدی در طرح‌های جدید، مقابله با تبدیل مسکن به ابزاری برای سفته‌بازی و سوداگری است. معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد که تمرکز بیش از حد بر مدل مالکیت در سال‌های گذشته، دسترسی طبقه متوسط را دشوار کرده است.

در همین راستا، مسکن استیجاری به عنوان یکی از ارکان اصلی طرح جامع جدید معرفی شده است تا تعادل میان عرضه و تقاضا برقرار شود.

نتیجه‌گیری

بحران جهانی مسکن نیازمند نگاهی فراتر از ساخت‌وساز است. تحقق حق اسکان مناسب مستلزم ترکیب سیاست‌های اقتصادی هوشمندانه، تقویت تاب‌آوری شهری و تضمین دسترسی به زیرساخت‌های حیاتی برای تمامی اقشار جامعه است.