کشف گونه جدید نیلوفر آبی غول‌پیکر با سرنخ یک عکس سلفی در اینستاگرام

کشف گونه جدید نیلوفر آبی از طریق یک تصویر ساده در شبکه‌های اجتماعی، دریچه‌ای تازه به سوی درک تنوع زیستی جهان گشوده است. پژوهشگران با استفاده از سرنخ‌های به‌دست‌آمده از یک عکس سلفی در اینستاگرام، موفق به شناسایی گونه‌ای ناشناخته از نیلوفر آبی غول‌پیکر در کلمبیا شده‌اند که احتمال انقراض آن بسیار بالا است.

از یک پست اینستاگرامی تا کشف علمی

ماجرا در دسامبر ۲۰۲۱ آغاز شد؛ زمانی که جرمیا هریس، مالک یک مرکز پرورش گیاهان، تصویری از خود در کنار یک نیلوفر آبی بزرگ در منطقه اینیریدا منتشر کرد. در حالی که او تصور می‌کرد این گیاه همان گونه شناخته‌شده Victoria amazonica است، کارلوس ماگدالنا، پژوهشگر باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی کیو، متوجه تناقض جغرافیایی شد.

بررسی‌های اولیه نشان داد که این گیاه نباید به‌طور طبیعی در آن منطقه رشد کند. ماگدالنا با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و فناوری‌های سنجش از دور، حضور این سرده گیاهی را در منطقه تأیید کرد و سپس با همکاری متخصصان محلی، سفر اکتشافی برای اثبات این فرضیه آغاز شد.

چالش‌های سفر اکتشافی و شناسایی Victoria colombiana

پس از دو سال انتظار و طی کردن مسیرهای دشوار، تیم پژوهشی موفق شد در یک سفر پنج‌روزه به شرق کلمبیا، نمونه‌های مورد نیاز را جمع‌آوری کند. فرآیند شناسایی رسمی این گیاه با چالش‌های بزرگی همراه بود:

• دشواری در یافتن نمونه گل‌دار: برای توصیف علمی، داشتن اندام‌های زایشی گیاه الزامی بود.
• مشارکت جوامع بومی: کمک‌های قایقرانان و ساکنان محلی در یافتن محل دقیق گیاه حیاتی بود.
• تأیید نهایی: پس از جمع‌آوری هفت نمونه، جزئیات این گونه در ژورنال علمی Phytotaxa منتشر شد.

این گونه جدید که اکنون با نام Victoria colombiana شناخته می‌شود، نشان‌دهنده اهمیت ابزارهای دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی در خدمت علم است.

وضعیت بحرانی و تلاش برای حفاظت

با وجود هیجان این کشف، نگرانی‌های جدی درباره بقای این گیاه وجود دارد. برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که وضعیت این گونه بسیار حساس است:

برنامه‌های آینده شامل پرورش بذرها در باغ‌های گیاه‌شناسی بوگوتا و ایجاد جمعیت‌های کنترل‌شده در نزدیکی محل سکونت بومیان است تا از نابودی کامل این اثر شگفت‌انگیز طبیعت جلوگیری شود.

در نهایت، کشف Victoria colombiana یادآور این نکته است که حتی یک تصویر معمولی در دنیای دیجیتال می‌تواند کلید حل معماهای بزرگ زیست‌شناسی باشد و فرصتی برای نجات گونه‌هایی فراهم کند که پیش از آنکه شناخته شوند، در حال ناپدید شدن هستند.