طالبان و بحران پناهجویان؛ چگونه کابل اهرم فشار را علیه اروپا به کار گرفت؟

دولت‌های اروپایی که پیش‌تر به دلیل سیاست‌های سختگیرانه طالبان علیه حقوق زنان، از تعامل با این گروه پرهیز می‌کردند، اکنون تحت فشار داخلی برای مدیریت بحران مهاجرت، مسیرهای جدیدی را برای مذاکره و اخراج پناهجویان به افغانستان باز کرده‌اند.

شکستن تابو در بروکسل؛ مذاکرات مستقیم با کابل

گزارش‌ها حاکی از آن است که در اواخر ژوئن، نشستی محرمانه در بروکسل میان بیش از ۲۰ مقام اروپایی و ۵ نماینده از هیئت طالبان برگزار شد. این دیدار که برای اولین بار تابوی گفت‌وگو با طالبان را در خاک اتحادیه اروپا در هم شکست، با هدف هموارسازی فرآیند بازگرداندن مهاجران غیرقانونی صورت گرفت.

در حالی که نمایندگان اروپایی بر «فنی بودن» این مذاکرات تأکید دارند، فعالان حقوق بشری هشدار می‌دهند که این تعاملات می‌تواند به معنای نادیده گرفتن حقوق بنیادین شهروندان در افغانستان باشد. آن‌ها معتقدند اتحادیه اروپا در حال معامله با ساختاری است که خود مدعی فرار از آن است.

اهرم فشار طالبان و امتیازات درخواستی

حکومت کابل از بحران مهاجرت در اروپا به عنوان یک ابزار دیپلماتیک استفاده می‌کند. خواسته‌های اصلی طالبان در این میان شامل موارد زیر است:

• دسترسی گسترده‌تر به نمایندگی‌های دیپلماتیک در کشورهای اروپایی
• دریافت کمک‌های مالی برای ادغام مجدد افراد اخراج شده
• تلاش برای تبدیل کمک‌های بشردوستانه به کمک‌های توسعه‌ای

کارشناسان معتقدند طالبان در موقعیت قدرتمندی قرار دارد و کشورهای اروپایی برای جلوگیری از سیل مهاجرت، حاضرند در بسیاری از پرونده‌ها دست به سازش بزنند.

نقش پیشرو آلمان در روند اخراج‌ها

آلمان در صدر کشورهای اروپایی قرار دارد که تلاش می‌کند وعده‌های انتخاباتی خود مبنی بر اخراج مهاجران دارای سوءپیشینه را عملی کند. آمارها نشان می‌دهند که از مه سال گذشته، صدها افغان از این کشور به کابل بازگردانده شده‌اند.

«این پیمان با طالبان، بستری قابل اعتماد برای اخراج‌های مستقیم و دائمی به افغانستان ایجاد می‌کند.»

با این حال، این روند با انتقادات حزبان راست‌گرا در آلمان مواجه است که سرعت عملیات اخراج را ناکافی می‌دانند. در مقابل، آمارها نشان می‌دهد که نرخ پذیرش پناهندگی برای زنان افغان در آلمان همچنان بسیار بالا است.

نتیجه‌گیری

تلاش کشورهای اروپایی برای مدیریت بحران پناهجویان از طریق مذاکره با طالبان، مسیری پرپیچ‌وخم و بحث‌برانگیز را آغاز کرده است که در آن میان نیازهای امنیتی اروپا و اصول حقوق بشری، تضادهای عمیقی وجود دارد.