جنگ در منطقه تیگرای اتیوپی: بررسی نقش و نفوذ امارات و عربستان

جنگ در منطقه تیگرای اتیوپی با بازگشت درگیری‌های مسلحانه، بار دیگر ثبات در منطقه شاخ آفریقا را با چالشی جدی روبرو کرده است. این بحرانی که می‌تواند توافق صلح سال ۲۰۲۲ را از هم بپاشد، نگاه‌ها را به سوی قدرت‌های خلیج فارس، به‌ویژه امارات و عربستان، معطوف کرده تا نقش و میزان نفوذ آن‌ها در این تنش‌های منطقه‌ای مشخص شود.

نقش متفاوت امارات و عربستان در بحران اتیوپی

در حالی که هر دو کشور خلیج فارس منافع استراتژیک گسترده‌ای در شاخ آفریقا دارند، رویکردهای آن‌ها در قبال جنگ در منطقه تیگرای اتیوپی کاملاً متفاوت ارزیابی می‌شود. امارات متحده عربی با اتخاذ موضعی شفاف، از حاکمیت و تمامیت ارضی دولت فدرال اتیوپی حمایت کرده و حملات گروه‌های مسلح علیه نیروهای دولتی را محکوم کرده است.

برخلاف رویکرد مستقیم ابوظبی، ریاض بیشتر بر محوریت دیپلماسی تمرکز دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که عربستان سعودی پیش‌تر تلاش‌هایی را برای میانجی‌گری میان اتیوپی و اریتره انجام داده است، هرچند موفقیت این تلاش‌ها به دلیل عدم رسیدن به توافق بر سر دسترسی به بنادر اریتره، با تردید همراه بوده است.

"حمایت از حاکمیت اتیوپی و لزوم پایبندی به توافق پرتوریا، از اصول اصلی موضع رسمی امارات در این بحران است."

تنش‌های دریای سرخ و رقابت‌های منطقه‌ای

بحران فعلی تنها محدود به مرزهای تیگرای نیست؛ بلکه ریشه‌های عمیق‌تری در تقابل بر سر دسترسی به آب‌های بین‌المللی دارد. تلاش اتیوپی برای دستیابی به دسترسی مستقیم به دریا، تنش‌های شدیدی را با اریتره ایجاد کرده است که در آن، امنیت دریای سرخ به یک اولویت استراتژیک برای تمامی بازیگران تبدیل شده است.

در این میان، نقش مصر نیز پررنگ است. رقابت دیرینه قاهره با آدیس‌آبابا بر سر سد النهضه، باعث شده تا روابط نزدیک مصر با اریتره، ابعاد جدیدی به این بحران ببخشد. با وجود اتهامات اتیوپی مبنی بر حمایت کشورهای منطقه از گروه‌های شورشی، مصر همواره بر اصل عدم مداخله در امور داخلی تاکید کرده است.

جدول تحلیل جایگاه قدرت‌های منطقه‌ای

آینده صلح در سایه نفوذ خارجی

در نهایت، اگرچه روابط تجاری و دیپلماتیک قدرت‌های خارجی می‌تواند کانال‌هایی برای کاهش تنش فراهم کند، اما پایداری صلح در جنگ در منطقه تیگرای اتیوپی بیش از هر چیز به اراده طرف‌های داخلی بستگی دارد. توافق پرتوریا همچنان تنها چارچوب موجود برای حل سیاسی است، اما بازگشت درگیری‌ها نشان می‌دهد که ریشه‌های اختلافات هنوز برطرف نشده‌اند.

بنابراین، تأثیر واقعی امارات و عربستان نه در بیانیه‌های رسمی، بلکه در توانایی آن‌ها برای تبدیل روابط خود به گام‌های ملموس جهت توقف خشونت‌ها و بازگشت به میز مذاکره خواهد بود.