بحران خشک شدن ۶۹ درصد درختان پارک چیتگر؛ از کمبود آب تا ضعف مدیریت

بحران زیست‌محیطی در پارک جنگلی چیتگر، یکی از حیاتی‌ترین ریه‌های سبز غرب تهران، به اوج خود رسیده است؛ جایی که آمارهای نگران‌کننده از خشک شدن گسترده درختان، نشان از یک مدیریت بحران ناکافی و تلاقی عوامل طبیعی و انسانی دارد.

آمار تکان‌دهنده از وضعیت درختان چیتگر

بر اساس داده‌های استخراج شده از تصاویر ماهواره‌ای و بررسی‌های میدانی، وضعیت درختان چیتگر بسیار وخیم گزارش شده است. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۴۱ درصد از کل درختان این بوستان کاملاً خشک شده‌اند. علاوه بر این، ۲۸ درصد دیگر از پوشش گیاهی نیز در وضعیت بحرانی و در معرض خشکیدگی قرار دارند که این یعنی مجموعاً نزدیک به ۷۰ درصد از اکوسیستم این پارک با تهدید جدی مواجه است.

این وضعیت ناشی از ترکیب عوامل متعددی از جمله کمبود شدید منابع آب، تنش‌های محیطی و گسترش آفات است که در طول سالیان متمادی مدیریت نشده‌اند.

عوامل اصلی فروپاشی اکوسیستم چیتگر

کارشناسان و مدیران شهری، چندین عامل کلیدی را عامل اصلی این فاجعه زیست‌محیطی می‌دانند:

• تنش آبی و خشکسالی: کاهش میانگین بارندگی از محدوده ۲۰۰ تا ۲۸۰ میلی‌متر به کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر در سال‌های اخیر.
• آلودگی و آفات: گسترش آفت سوسک پوست‌خوار که به درختان آسیب جدی وارد کرده است.
• ضعف مدیریت تخصصی: عدم اجرای طرح‌های فنی و پرورشی منظم در ۵ دهه گذشته و نبود تنوع گونه‌ای در کاشت اولیه.
• تراکم بیش از حد: کاشت درختان با تراکمی فراتر از ظرفیت واقعی زمین که باعث تضعیف فتوسنتز شده است.

بحران منابع آب و چالش‌های آبیاری

یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها در مدیریت پارک چیتگر، افت شدید میزان آب در دسترس است. در گذشته، این محدوده از حدود ۵۰۰ متر مکعب آب در ثانیه برخوردار بود، اما اکنون این میزان به تنها ۱۰۰ لیتر در ثانیه کاهش یافته است. از ۹ حلقه چWell موجود، ۳ حلقه کاملاً خشک شده و سایرین نیز وضعیت پایداری ندارند.

"برای احیای این جنگل، باید ابتدا زیرساخت‌های آبیاری توسعه یابد. کاشت نهال بدون تأمین آب مورد نیاز، تنها باعث هدر رفت منابع و تکرار شکست خواهد شد."

نقشه راه برای احیای دوباره چیتگر

مقامات مسئول اعلام کرده‌اند که برای جلوگیری از نابودی کامل این عرصه سبز، برنامه‌هایی برای بازسازی در دستور کار قرار گرفته است. این برنامه‌ها شامل موارد زیر است:

در نهایت، احیای پارک چیتگر تنها با قطع درختان خشکیده یا کاشت گیاهان جدید ممکن نیست؛ بلکه نیازمند یک مدیریت علمی، مستمر و مبتنی بر دانش جنگل‌داری برای حفظ میراث سبز پایتخت است.