راز هولناک مقبره‌های ابیدوس؛ شواهد جدید از قربانی کردن خدمت‌گزاران در مصر باستان

رازهای پنهان در گورستان ابیدوس؛ آیا خادمان قربانی فرعون می‌شدند؟

یافته‌های جدید باستان‌شناسی در گورستان سلطنتی ام‌القعاب، واقع در نزدیکی ابیدوس، احتمال وجود آیین‌های خشونت‌آمیز برای قربانی کردن درباریان و خدمت‌گزاران در دوران مصر باستان را به شدت تقویت کرده است. بررسی‌های آسیب‌شناختی بر روی بقایای انسانی کشف‌شده، فرضیه‌های قدیمی درباره مرگ طبیعی ملازمان را با چالش جدی روبرو کرده است.

بررسی علمی جمجمه‌ها؛ شواهدی از مرگ‌های غیرطبیعی

دکتر روزلین کمبل، پژوهشگر برجسته دانشگاه پردو، پس از بررسی دقیق آرشیو استخوان‌های دانشگاه کمبریج، به نتایج تکان‌دهنده‌ای دست یافته است. او با تحلیل ۴۶ جمجمه متعلق به خادمان و درباریان سه فرمانروای بزرگ یعنی شاه جر، شاه جت و ملکه مرنیث، متوجه الگوهای آسیب خاصی شد.

طبق گزارش‌های منتشر شده، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد:

• ۱۸ مورد از جمجمه‌ها دارای شکستگی‌های شدید و احتمالاً مرگ‌بار هستند.
• در یکی از نمونه‌ها، جراحت ناشی از یک آسیب برنده در ناحیه چشم مشاهده شده است.
• شکل شکستگی‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً از اجسام پهن مانند چوب یا شاخ حیوانات برای اجرای این عمل استفاده می‌شده است.

تغییر پارادایم در باستان‌شناسی مصر

تا پیش از این، بسیاری از مصرشناسان از جمله فلندرز پتری معتقد بودند که احتمالاً این افراد زنده به گور شده‌اند، اما فقدان شواهد کافی، نظریه مرگ طبیعی را محبوب‌تر کرده بود. با این حال، شکستگی جمجمه‌ها در ابیدوس، روایت جدیدی از یک آیین هولناک را روایت می‌کند که در آن خدمت‌گزاران برای همراهی ابدی با فرعون در جهان پس‌مرگ، قربانی می‌شدند.

«پرسش درباره اینکه آیا سنت قربانی کردن ملازمان در مصر انجام می‌شده یا خیر، بیش از یک قرن مورد مناقشه بوده است.»

این سنت ظاهراً در آغاز دودمان‌های مصر باستان رواج داشته و با گذشت زمان، به جای قربانی کردن انسان‌ها، از پیکره‌های کوچک برای همراهی با متوفی استفاده شده است.

نتیجه‌گیری نهایی

اگرچه بررسی تعداد محدودی از نمونه‌ها نمی‌تواند تصویر کاملی از تمام آیین‌های تدفین ارائه دهد، اما یافته‌های کنونی در گورستان ابیدوس، گواه محکمی بر وجود رفتارهای خشونت‌آمیز در مراسم تدفین نخستین فرعون‌هاست. این کشف، نگاه ما را به ساختار قدرت و باورهای مذهبی در مصر باستان به کلی تغییر می‌دهد.