بررسی ادعای قطعی چندساعته اینترنت؛ تضاد گزارش‌های رسمی با داده‌های جهانی

بررسی داده‌های فنی منتشر شده توسط نهادهای بین‌المللی، ادعای رسمی مبنی بر محدود بودن مدت زمان قطعی اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴ را با چالش‌های جدی روبرو کرده است. در حالی که مقامات مسئول از وقوع یک اختلال کوتاه‌مدت سخن می‌گویند، گزارش‌های پایش زیرساخت، از یک خاموشی گسترده و طولانی‌مدت حکایت دارند.

تضاد میان ادعای رسمی و داده‌های بین‌المللی

محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، مدعی شده است که قطعی کامل شبکه تنها چند ساعت به طول انجامیده و سایر موارد صرفاً محدودسازی بوده است. با این حال، بررسی مستندات نشان می‌دهد که وضعیت بسیار فراتر از یک اختلال گذرا بوده است.

گزارش‌های منتشر شده از سوی نهادهای معتبری همچون نت‌بلاکس، کلادفلر و پایگاه رصد دانشگاه جورجیا تک، همگی بر وقوع یک افت ناگهانی و شدید در اتصال ایران به شبکه جهانی تأکید دارند. این داده‌ها نشان می‌دهند که ارتباطات بین‌المللی ایران در مقاطع مشخصی دچار گسست کامل شده بود.

جزئیات زمانی خاموشی گسترده اینترنت

بر اساس تحلیل‌های زمانی، تداوم اختلالات بسیار طولانی‌تر از ادعای چندساعته مطرح شده است. جدول زیر روند گزارش‌های منتشر شده در آن مقطع را نشان می‌دهد:

این توالی زمانی نشان می‌دهد که قطعی اینترنت فرآیندی چندساعته نبوده، بلکه یک بحران ارتباطی طولانی‌مدت بوده است.

سقوط ترافیک به مرز صفر درصد

یکی از تکان‌دهنده‌ترین بخش‌های گزارش‌های فنی، میزان ریزش ترافیک شبکه است. خبرگزاری رویترز در گزارش‌های خود اشاره کرده که در پی آغاز این خاموشی، ترافیک اینترنت ایران به تنها یک درصد سطح معمول خود کاهش یافت.

"وقتی ترافیک شبکه به حدود یک درصد سطح عادی می‌رسد، نمی‌توان وضعیت را صرفاً یک محدودسازی معمولی نامید؛ این نشان‌دهنده جدایی عملی کشور از اینترنت جهانی است."

این افت شدید ترافیک، نشانه‌ای آشکار از یک خاموشی گسترده است که با تئوری مدیریت محدود شبکه همخوانی ندارد.

شبکه ملی اطلاعات و واقعیت اتصال جهانی

در پاسخ به انتقادات، بر کارکرد شبکه ملی اطلاعات تأکید شده است. استدلال می‌شود که فعال ماندن برخی خدمات داخلی مانند دستگاه‌های کارت‌خوان، دلیلی بر برقراری اینترنت است. اما از منظر فنی، باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شد:

• شبکه ملی اطلاعات: زیرساختی برای ارائه خدمات داخلی و ارتباطات درون‌مرزی.
• اینترنت جهانی: امکان دسترسی به وب‌سایت‌ها، سرویس‌ها و شبکه‌های بین‌المللی.

بنابراین، فعال بودن سامانه‌های بانکی در داخل کشور، لزوماً به معنای عدم قطع شدن ارتباطات بین‌المللی نیست و نمی‌تواند به عنوان سندی برای رد ادعای خاموشی جهانی به کار رود.

در نهایت، شواهد فنی و گزارش‌های نهادهای مستقل بین‌المللی، ادعای محدود بودن مدت زمان قطعی را با تناقض‌های بسیاری روبرو می‌کنند. داده‌های ثبت شده از افت ترافیک و تداوم ساعت‌های طولانی خاموشی، تصویر متفاوتی از آنچه در دی‌ماه ۱۴۰۴ رخ داد، ارائه می‌دهند.