متلاشی شدن مجدد ماهواره شوروی؛ بحران رو به رشد زباله‌های فضایی در مدار زمین

یک ماهواره قدیمی هواشناسی متعلق به دوران اتحاد جماهیر شوروی، برای دومین بار در تاریخ فعالیت خود، در مدار زمین دچار متلاشی شدن شد که این حادثه زنگ خطری جدی درباره امنیت فضایی و افزایش خطر زباله‌های فضایی به صدا درآورده است.

جزئیات حادثه متلاشی شدن ماهواره Meteor 2-7

شرکت پایش فضایی لئولبز در جریان رصد ماهواره هواشناسی Meteor 2-7 که در سال ۱۹۸۱ پرتاب شده بود، متوجه وقوع یک رویداد مولد زباله در مدار این فضاپیما شد. این ماهواره که پیش‌تر نیز در سال ۲۰۰۴ دچار تخریب شده بود، بار دیگر به قطعات متعددی تبدیل شد.

بر اساس داده‌های راداری، این حادثه در ارتفاع ۸۵۵ کیلومتری از سطح زمین رخ داده است؛ منطقه‌ای که به دلیل تراکم بالای اشیاء مداری، یکی از پرخطرترین نواحی برای فعالیت‌های فضایی محسوب می‌شود.

روند نگران‌کننده افزایش زباله‌های فضایی

آمارها نشان می‌دهند که وضعیت مدار زمین به شدت در حال تغییر است. مقایسه داده‌های آژانس فضایی اروپا (ESA) در بازه‌های زمانی مختلف، ابعاد بحران را به وضوح نشان می‌دهد:

این افزایش چشمگیر، تنها بخشی از زنجیره حوادث اخیر است. در ماه‌های گذشته، متلاشی شدن ماهواره جاسوسی آمریکایی USA 32، بدنه یک موشک چینی و حتی برخی از ماهواره‌های شبکه استارلینک نیز گزارش شده است.

چالش‌های ایمنی و مانورهای اجتنابی

با شلوغ‌تر شدن مدار زمین، ماهواره‌های فعال باید برای جلوگیری از برخورد، مدام مسیر خود را تغییر دهند. برای نمونه، گزارش‌ها حاکی از آن است که هر ماهواره استارلینک در بازه زمانی یک سال، بیش از ۴۰ بار نیاز به انجام مانور اجتناب پیدا می‌کند.

"ما به سمتی حرکت می‌کنیم که برخورد با یک ماهواره فعال در یک منظومه بزرگ، حتی با وجود تمام مانورهای پیشگیرانه، اجتناب‌ناپذیر باشد."

این خطر تنها محدود به تجهیزات نیست؛ برخورد زباله‌های فضایی می‌تواند جان فضانوردان را نیز به خطر بیندازد، همان‌طور که در سال ۲۰۲۶، ایستگاه فضایی تیان‌گونگ چین بر اثر برخورد با یک قطعه زباله دچار وضعیت اضطراری شد.

نتیجه‌گیری

متلاشی شدن مجدد ماهواره Meteor 2-7 نشان‌دهنده بحرانی است که با سرعت در حال رشد است. افزایش بی‌رویه تعداد ماهواره‌ها در کنار نرخ بالای تولید زباله‌های فضایی، امنیت فعالیت‌های علمی و تجاری در فضا را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده است.