مصوبه ۳۲بندی؛ نقشه راه بازگشایی یوتیوب و تلگرام که متوقف شد

افشا شدن جزئیات مصوبه ۳۲بندی نشان می‌دهد که تلاش‌های دولت برای ایجاد تعادل میان دسترسی به سرویس‌های خارجی و تقویت زیرساخت‌های داخلی، در پی تحولات سیاسی و امنیتی اخیر با بن‌بست مواجه شده است.

این سند که با عنوان «تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند» شناخته می‌شود، قرار بود نقشه راه دقیقی برای بازگشایی تدریجی پلتفرم‌های محبوب نظیر یوتیوب و تلگرام ارائه دهد؛ اما اکنون این برنامه عملاً از چرخه اجرا خارج شده است.

جزئیات نقشه راه بازگشایی سکوهای خارجی

بر اساس متن منتشر شده از این مصوبه، فرآیند بازگشایی پلتفرم‌ها در چهار مرحله استراتژیک طراحی شده بود که هدف اصلی آن، ایجاد یک فضای دیجیتال تحت نظارت و قانونمند است. این مراحل به شرح زیر بود:

• مرحله اول: تمرکز بر بازگشایی واتس‌اپ و گوگل‌پلی در کنار حمایت مالی ۵۰۰ میلیارد تومانی از سکوهای داخلی.
• مرحله دوم: ورود به مرحله مذاکره با پلتفرم یوتیوب تحت شرایط حکمرانی قانونمند.
• مرحله سوم: آغاز رایزنی‌های رسمی با تلگرام که بازگشایی آن منوط به پذیرش قوانین کارگروه راهبری بود.
• مرحله چهارم: بررسی و بازگشایی سایر سکوهای خارجی پس از طی مراحل مذاکره و پذیرش شروط.

توازن میان حمایت از داخلی‌ها و محدودیت‌های خارجی

یکی از محورهای اصلی مصوبه ۳۲بندی، ایجاد امتیازات انحصاری برای پلتفرم‌های داخلی بود. دولت قصد داشت با انتقال خدمات حساس مانند پیامک‌های بانکی، خدمات مربوط به یارانه و امور قضایی به پیام‌رسان‌های داخلی، وابستگی به سرویس‌های خارجی را به حداقل برساند.

در این راستا، اقدامات زیر در دستور کار قرار داشت:

توقف در مسیر حکمرانی فضای مجازی

با وجود اینکه این برنامه توسط کارگروهی متشکل از مقامات امنیتی، قضایی و اجرایی مدیریت می‌شد، اما وقوع وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ مسیر اجرای آن را تغییر داد. حتی بازگشایی موقت واتس‌اپ نیز با مسدودسازی مجدد روبرو شد که نشان‌دهنده تغییر اولویت‌ها در سیاست‌های فضای مجازی است.

"هدف این سند، تأمین نیاز مشروع مردم در دسترسی به محتوا، در عین ارتقای حکمرانی قانونمند در فضای دیجیتال بود."

در نهایت، با توجه به فضای فعلی و عدم تمایل مشخص طرف‌های خارجی برای مذاکره، چشم‌انداز اجرای بخش‌های مربوط به بازگشایی پلتفرم‌های بین‌المللی بسیار مبهم و نامشخص به نظر می‌رسد.