کمبود شدید تخت‌های روان‌پزشکی در ایران؛ نیاز جامعه فراتر از ظرفیت بیمارستانی است

وضعیت تخت‌های روان‌پزشکی در ایران با چالشی جدی روبروست؛ چرا که با توجه به نرخ بالای اختلالات روانی، ظرفیت موجود بیمارستان‌ها پاسخگوی نیاز واقعی جامعه نیست.

بحران ظرفیت در مواجهه با شیوع بالای اختلالات روانی

بر اساس داده‌های رسمی آخرین پیمایش ملی سلامت روان، میزان شیوع اختلالات روان‌پزشکی در کشور به ۲۵.۱ درصد رسیده است. این رقم نشان‌دهنده نیاز مبرم به زیرساخت‌های درمانی است. مشاهدات در بخش‌های اورژانس، به‌ویژه در مواجهه با موارد حاد مانند افکار خودکشی، بر ضرورت فوری افزایش ظرفیت بستری تأکید می‌کند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی وزارت بهداشت معتقد است که کمبود تخت‌های روان‌پزشکی به‌ویژه در کلان‌شهرها و مناطق با تراکم جمعیتی بالا، به شدت احساس می‌شود. علاوه بر این، گستردگی جغرافیایی کشور باعث شده تا دسترسی به مراکز تخصصی در بسیاری از استان‌ها با دشواری همراه باشد.

«حداقل ۱۰ درصد از کل تخت‌های بیمارستانی کشور باید به طور اختصاصی برای خدمات روان‌پزشکی در نظر گرفته شود.»

ضرورت توسعه زیرساخت‌های تخصصی و پراکندگی جغرافیایی

برای رفع این بحران، تنها افزایش تعداد تخت‌های عمومی کافی نیست. متخصصان بر لزوم توجه به حوزه‌های زیر تأکید دارند:

• توسعه تخت‌های تخصصی برای کودکان و نوجوانان
• افزایش ظرفیت بخش‌های مربوط به سالمندان
• بهبود مدیریت و درمان بستری بیماران مبتلا به اعتیاد
• توزیع عادلانه و پراکنده تخت‌ها در تمامی مناطق جغرافیایی کشور

چالش ورود بخش خصوصی به حوزه سلامت روان

علیرغم پتانسیل بالای بخش خصوصی، این حوزه با چالش‌های اقتصادی روبروست. در حال حاضر، خدمات تخصصی بستری در بخش خصوصی تنها در معدود شهرها فعال است. عدم انگیزه اقتصادی کافی، مانعی بزرگ برای ورود سرمایه‌گذاران به حوزه تخت‌های روان‌پزشکی محسوب می‌شود.

در نهایت، برای عبور از وضعیت فعلی، نیاز به یک برنامه هم‌افزا میان تمامی نهادهای متولی درمان و برنامه‌ریزی استراتژیک برای افزایش همزمان ظرفیت و پراکندگی جغرافیایی خدمات سلامت روان در سراسر کشور احساس می‌شود.