چالش‌های صادرات خرما؛ بحران تعرفه‌های گمرکی و افزایش هزینه‌های حمل

بحران‌های زنجیره‌ای از جمله تعرفه‌های غیرکارشناسی گمرک و افزایش سرسام‌آور هزینه‌های لجستیک، توان رقابتی صادرات خرما را در بازارهای جهانی به شدت کاهش داده است.

چالش‌های ساختاری در مسیر صادرات خرما

حامد بدرآبادی، نایب‌رئیس انجمن ملی خرما، در نشست میز خرمای بم هشدار داد که تصمیمات ناگهانی در حوزه سیاست‌های ارزی و گمرکی، بدنه اصلی صادرات محصولات کشاورزی را هدف قرار داده است. وی با اشاره به نرخ تعیین شده توسط گمرک، بر مشکلات زیر تاکید کرد:

• تعیین نرخ ۲,۳۱۰ دلاری برای هر تن خرما و رطب مضافتی که با واقعیت‌های بازار همخوانی ندارد.
• محدودیت‌های مربوط به رفع تعهد ارزی و سقف کارت‌های بازرگانی.
• ایجاد فرصت برای رقابت مخرب واردکنندگان کالا با استفاده از کوتاژهای صادراتی.

افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل و نقل بین‌المللی

علاوه بر موانع اداری، شرایط پیچیده ژئوپلیتیک و محاصره‌های دریایی، هزینه‌های لجستیک را به شکلی بی‌سابقه افزایش داده است. این تغییرات مستقیماً بر قیمت تمام‌شده اثر گذاشته و فشار مالی را به کشاورزان منتقل می‌کند.

این افزایش ۸ برابری هزینه‌ها، توان رقابت‌ پذیری خرمای ایران را در بازارهای هدف به شدت تضعیف کرده است.

پیامدهای ممنوعیت‌های صادراتی و انباشت کالا

در بازه زمانی حساس هشت ماه گذشته، دستورات مربوط به ممنوعیت صادرات جهت تأمین امنیت غذایی، منجر به پیامدهای ناگواری برای تولیدکنندگان شد. انباشت حجم عظیمی از خرما در سردخانه‌ها، خسارات جبران‌ناپذیری به نخل‌داران وارد کرده است.

«تمامی تصمیمات مربوط به صنعت خرما باید با مشورت و نظر کارشناسی بخش خصوصی و انجمن‌های تخصصی اتخاذ شود تا از اتخاذ سیاست‌های آسیب‌زا جلوگیری گردد.»

نتیجه‌گیری

برای نجات صادرات خرما از بحران فعلی، اصلاح نرخ‌های گمرکی و کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل ضروری است. همچنین، مشارکت فعال بخش خصوصی در تدوین سیاست‌های صادراتی می‌تواند از تکرار تصمیمات ناگهانی و آسیب‌زا جلوگیری کند.