تفاوت سرعت پیری سگ‌ها؛ چرا نژادهای بزرگ سریع‌تر پیر می‌شوند؟

پژوهشگران جدیدترین یافته‌های خود را درباره تفاوت سرعت پیری سگ‌ها منتشر کردند که نشان می‌دهد جثه بزرگ، هزینه‌ای مولکولی برای طول عمر دارد. بررسی‌های دقیق بر روی ساختار DNA مشخص کرده است که نژادهای بزرگ‌تر به‌دلیل تغییرات شیمیایی خاص، فرآیند پیری را با سرعت بیشتری نسبت به هم‌نوعان کوچک خود سپری می‌کنند.

راز متیلاسیون DNA و ساعت‌های بیولوژیک

در قلب این کشف علمی، پدیده‌ای به نام متیلاسیون DNA قرار دارد. این فرآیند شامل افزودن گروه‌های متیل به زنجیره ژنتیکی است که نقش کلیدی در تنظیم فعالیت ژن‌ها و دسترسی پروتئین‌ها به اطلاعات ژنتیکی ایفا می‌کند. دانشمندان با تحلیل این الگوها توانسته‌اند «ساعت‌های اپی‌ژنتیکی» بسازند.

این ساعت‌ها برخلاف سن تقویمی، سن زیستی موجود را نشان می‌دهند که بازتابی از سلامت واقعی و میزان فرسودگی سلول‌ها در بدن است. در مطالعه‌ای که بر روی ۸۹۴ سگ انجام شد، مشخص گردید که سگ‌هایی با سن اپی‌ژنتیکی بالاتر، به‌طور مستقیم با ریسک مرگ زودرس مرتبط هستند.

چرا نژادهای بزرگ سریع‌تر پیر می‌شوند؟

تحقیقات نشان می‌دهد که در سگ‌های با جثه بزرگ، کاهش متیلاسیون در بخش‌هایی از ژنوم که به عنوان «عناصر جابه‌جاشونده» یا ژن‌های جهنده شناخته می‌شوند، رخ می‌دهد. این پدیده می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد:

• فعالیت کنترل‌نشده: افت متیلاسیون باعث می‌شود ژن‌های جهنده بیش از حد فعال شوند.
• آسیب ژنتیکی: جابه‌جایی این عناصر می‌تواند به سایر بخش‌های ژنوم آسیب برساند.
• التهاب مزمن: این فرآیند منجر به بروز التهاب در بدن می‌شود که با افزایش سن تشدید می‌گردد.

«سگ‌های بزرگ به‌ازای هر سال زندگی، با سرعت بیشتری نسبت به نژادهای کوچک دچار تغییرات اپی‌ژنتیکی می‌شوند.»

از دست رفتن هویت سلولی و پیامدهای آن

یکی دیگر از یافته‌های تکان‌دهنده این پژوهش، پدیده‌ای است که محققان آن را «از دست رفتن هویت سلولی» نامیده‌اند. با گذشت زمان، سلول‌های ایمنی سگ‌ها از نظر الگوی اپی‌ژنتیکی به یکدیگر شبیه‌تر می‌شوند. این شباهت باعث می‌شود سلول‌ها تخصص خود را در مبارزه با ویروس‌ها یا سرطان از دست بدهند.

دانشمندان حدس می‌زنند که انتخاب نژادهای بزرگ توسط انسان، تعادلی میان رشد سریع بدن و حفظ سیستم ایمنی ایجاد نکرده است. در واقع، سرمایه‌گذاری بدن بر روی جثه بزرگ، احتمالاً به قیمت کاهش یکپارچگی سیستم‌های دفاعی تمام شده است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

این مطالعه که در نشریه معتبر ساینس منتشر شده، دریچه‌ای نو به سوی درک پیری باز می‌کند. پژوهشگران امیدوارند با توسعه مدل‌های پیش‌بینی‌کننده، بتوانند مشکلات سلامتی را در سگ‌ها زودتر شناسایی کنند. از آنجایی که انسان‌ها و سگ‌ها محیط زندگی مشترکی دارند، این یافته‌ها می‌توانند مسیرهای جدیدی را برای درک روند پیری در انسان‌ها فراهم آورند.