انتقال آب دریا به فلات مرکزی؛ چالش‌های مالی و ضرورت استقرار صنایع در سواحل

با توجه به نوسانات اقتصادی و نرخ بالای تورم، کارشناسان بر لزوم بازنگری در استراتژی‌های تأمین آب کشور تأکید دارند. انتقال آب دریا به مناطق مرکزی و مرتفع، به دلیل هزینه‌های گزاف انرژی و زیرساخت، نیازمند یک رویکرد کاملاً متفاوت و مبتنی بر آمایش سرزمین است.

چالش‌های اقتصادی در پروژه‌های انتقال آب

محمد ابراهیم‌نیا، مسئول امور آب در سازمان برنامه و بودجه، هشدار داد که مدل‌های مالی گذشته دیگر با واقعیت‌های امروز همخوانی ندارند. تورم شدید و طولانی شدن بازه‌های زمانی اجرا، باعث شده است تا تعهدات بلندمدت خرید تضمینی آب، فشار مالی سنگینی بر دولت وارد کند.

"هزینه‌های کارشناسی نباید در برابر تصمیمات سیاسی و اجرایی نادیده گرفته شود." این سخن نشان‌دهنده ضرورت اصلاح فرایند تعریف پروژه‌ها بر اساس توجیه اقتصادی واقعی است.

راهکارهای جایگزین برای تأمین نیاز آبی صنایع

به جای سرمایه‌گذاری‌های کلان و پرهزینه در پروژه‌های انتقال آب، باید ظرفیت‌های موجود با دقت بیشتری مدیریت شوند. برخی از این راهکارها عبارتند از:

• بهره‌گیری حداکثری از پساب‌های صنعتی و شهری
• استفاده از منابع آب زیرزمینی و آب‌های ژرف با مدیریت علمی
• توسعه زیرساخت‌های انرژی خورشیدی و بادی برای کاهش هزینه‌های پمپ‌های انتقال
• استقرار صنایع در مناطق ساحلی برای بهره‌مندی مستقیم از منابع آب دریا

ضرورت بازنگری در قراردادهای خرید تضمینی

یکی از بحرانی‌ترین بخش‌ها، مدیریت ریسک در قراردادهای بلندمدت است. افزایش هزینه‌های نگهداری و جایگزینی منابع در کنار تورم، می‌تواند تعهدات مالی آینده را غیرقابل کنترل کند. از این رو، همکاری دانشگاه‌ها و انجمن‌های علمی برای ارائه الگوهای جدید تأمین مالی ضروری به نظر می‌رسد.

در نهایت، تصمیم‌گیری‌های امروز درباره مدیریت منابع آب، مستقیماً بر امنیت غذایی و پایداری اقتصادی نسل‌های آینده تأثیر خواهد گذاشت. جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری، تنها از طریق تقویت مطالعات کارشناسی و اصلاح مدل‌های تصمیم‌گیری میسر است.