تنش میان دانمارک و آمریکا بر سر ادعای ترامپ درباره منابع گرینلند

تنش‌های دیپلماتیک میان واشینگتن و کپنهاگ در پی اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره منابع طبیعی گرینلند، بار دیگر شدت یافته است. در حالی که رئیس‌جمهور آمریکا از آغاز قریب‌الوقوع عملیات استخراج نفت و مواد معدنی در این منطقه خبر می‌دهد، دولت دانمارک با تأکید بر لزوم رعایت قوانین داخلی گرینلند، این ادعاها را رد کرده است.

اختلاف نظر بر سر منابع طبیعی گرینلند

وزارت امور خارجه دانمارک روز چهارشنبه با انتشار بیانیه‌ای تأکید کرد که توافق ماه گذشته میان دانمارک، گرینلند و ایالات متحده، هیچ تغییری در قوانین مربوط به استخراج منابع ایجاد نکرده است. بر اساس این توافق، سرمایه‌گذاران آمریکایی هیچ امتیاز ویژه‌ای نسبت به سایر کشورهای عضو ناتو و اتحادیه اروپا در دسترسی به منابع طبیعی گرینلند نخواهند داشت.

این در حالی است که دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود، این قلمرو نیمه‌خودگردان را «گرینلند زیبا و جدید ما» نامیده و مدعی شده است که «آماده‌سازی برای اکتشافات گسترده نفت، گاز و مواد معدنی در حال انجام است»، هرچند جزئیات مشخصی ارائه نداده است.

جزئیات توافق امنیتی و نظامی جدید

توافق ۱۰ صفحه‌ای که در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر امسال امضا شد، بیشتر بر جنبه‌های امنیتی تمرکز دارد تا استخراج منابع. محورهای اصلی این قرارداد عبارتند از:

• توسعه پایگاه فضایی پیتوفیک: مدرن‌سازی و گسترش فعالیت‌های نظامی آمریکا در شمال غربی گرینلند.
• تأسیس پایگاه‌های جدید: فراهم کردن زمینه برای ایجاد دو پایگاه نظامی جدید در منطقه.
• دفاع موشکی: استقرار سیستم دفاع موشکی موسوم به «گنبد طلایی» ترامپ.
• حاکمیت ملی: تأکید مجدد بر حاکمیت دانمارک و حق تعیین سرنوشت مردم گرینلند.

نکته حائز اهمیت این است که این معاهده هیچ حق قانونی برای انجام عملیات حفاری یا معدن‌کاوی اختصاص نداده است.

موانع قانونی و چالش‌های آینده

گرینلند از سال ۲۰۲۱ استخراج اورانیوم و تمامی اکتشافات آینده نفت را به طور کامل ممنوع کرده است. با این حال، دولت محلی در حال بررسی این موضوع است که آیا شرکت‌های آمریکایی مانند Greenland Energy می‌توانند از مجوزهای صادر شده پیش از این ممنوعیت استفاده کنند یا خیر.

«بسیار خطرناک است که تصور کنیم این توافق، نیت‌های ترامپ را برای کنترل بیشتر گرینلند تغییر داده است.»
— جیکوب کارسبو، مشاور سیاست امنیتی دانمارک

کارشناسان معتقدند که اطلاعات منتشر شده از سوی طرف آمریکایی باید با احتیاط بیشتری بررسی شود، چرا که تضاد میان ادعاهای سیاسی ترامپ و واقعیت‌های حقوقی موجود در گرینلند بسیار آشکار است.

نتیجه‌گیری

در نهایت، اگرچه توافق جدید مسیر را برای حضور نظامی گسترده‌تر ایالات متحده در قطب شمال هموار کرده است، اما ادعاهای مربوط به استخراج منابع در گرینلند با قوانین سخت‌گیرانه فعلی این منطقه در تضاد است و می‌تواند تنش‌های دیپلماتیک میان واشینگتن و متحدان اروپایی خود را افزایش دهد.