افتتاح زندان فوق‌امنیتی در کاستاریکا؛ گسترش مدل بوکله در آمریکای لاتین

کاستاریکا در پی افزایش بی‌سابقه نرخ جنایات و قدرت گرفتن باندهای سازمان‌یافته، از افتتاح یک زندان فوق‌امنیتی بزرگ خبر داد؛ اقدامی که نشان‌دهنده همسویی این کشور با موج جدید سیاست‌های سخت‌گیرانه در آمریکای لاتین است.

افتتاح مرکز کنترل سازمان‌های جنایتکار در کاستاریکا

رئیس‌جمهور کاستاریکا، لورا فرناندز، روز چهارشنبه از مرکز جدید مهار سازمان‌های جنایتکار (CACCO) در منطقه آلاخوئلا رونمایی کرد. این تأسیسات که با هدف بازپس‌گیری کنترل سیستم زندان‌ها و جلوگیری از نفوذ باندهای تبهکار طراحی شده است، ظرفیت نگهداری ۵۱۰۰ زندانی را خواهد داشت.

فرناندز در مراسم افتتاحیه اظهار داشت:

"مرکز CACCO مجرمان را با مدلی جدید و سخت‌گیرانه روبرو خواهد کرد. کاستاریکا به یک معیار جهانی در امنیت زندان‌ها تبدیل خواهد شد."

طبق برنامه‌ریزی‌های اعلام شده، اولین مرحله انتقال زندانیان به این مرکز در اواخر ماه جاری میلادی آغاز خواهد شد.

واکنش به بحران امنیت و افزایش نرخ قتل

این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که کاستاریکا که پیش‌تر از خشونت‌های گسترده در منطقه در امان بود، با جهشی نگران‌کننده در آمار قتل‌ها مواجه شده است. داده‌های آماری نشان‌دهنده روند صعودی خطرناک در این کشور است:

تحلیلگران معتقدند این افزایش خشونت، نتیجه مستقیم درگیری میان گروه‌های جنایتکار بر سر کنترل مسیرهای سودآور قاچاق مواد مخدر است.

الگوی بوکله و موج زندان‌های عظیم در آمریکای لاتین

کاستاریکا با پذیرش این مدل، به دنبال تقلید از سیاست‌های نایب بوکله، رئیس‌جمهور السالوادور است. بوکله با استفاده از قدرت نظامی و پلیسی و تعلیق برخی حقوق اساسی، محبوبیت گسترده‌ای در میان مردم کسب کرده است، هرچند سازمان‌های حقوق بشری نسبت به نقض آزادی‌های مدنی هشدار می‌دهند.

این روند «زندان‌سازی» در سایر کشورهای منطقه نیز دیده می‌شود:

• پرو: رئیس‌جمهور کیکو فوجیموری در حال بررسی ساخت تأسیساتی مشابه در کشور خود است.
• کلمبیا: رئیس‌جمهور جدید، آبلاردو د لا اسپریلا، وعده ساخت ۱۰ زندان عظیم را داده است.
• برزیل: کاندیداهای راست‌گرا از جمله فلاویو بولسونارو، طرح ساخت ۵ زندان بزرگ را مطرح کرده‌اند.

چالش‌های حقوق بشری و نگرانی‌ها

اگرچه دولت‌ها مدعی کاهش نرخ جرم و جنایت از طریق این مدل‌ها هستند، اما منتقدان نسبت به شرایط نگهداری در این زندان‌های عظیم هشدار می‌دهند. گزارش‌ها از مشکلاتی نظیر تراکم بیش از حد جمعیت، نقض فرآیندهای قانونی و احتمال اعمال شکنجه در تأسیساتی مانند مرکز CECOT در السالوادور حکایت دارد.

در نهایت، در حالی که امنیت عمومی اولویت اصلی دولت‌های منطقه قرار گرفته، بحث میان تأمین امنیت و حفظ حقوق بنیادین شهروندان، به یکی از چالش‌های اصلی سیاسی در آمریکای لاتین تبدیل شده است.