عرضه اولیه جیو پلتفرمز؛ چالش ارزش‌گذاری و تقابل با ایلان ماسک

شرکت جیو پلتفرمز (Jio Platforms)، زیرمجموعه امپراتوری تجاری موکیش آمبانی، در آستانه یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های اولیه سهام در تاریخ هند قرار دارد؛ رویدادی که همزمان با چالش‌های جدی در تعیین ارزش‌گذاری و درگیری لفظی با ایلان ماسک، مورد توجه قرار گرفته است.

چالش ارزش‌گذاری در عرضه اولیه بزرگ هند

طبق اسناد رسمی منتشر شده توسط شرکت مادر، یعنی رلیانس اینداستریز، شرکت جیو پلتفرمز قصد دارد با عرضه سهام خود در بازه قیمتی ۱۰۶۵ تا ۱۱۱۹ روپیه، مبلغی بالغ بر ۳۰۲ میلیارد روپیه (حدود ۳.۲ میلیارد دلار) جذب کند. با این حال، این رقم نشان‌دهنده یک عقب‌گرد در ارزش‌گذاری شرکت است.

در حالی که ارزش‌گذاری این شرکت در سال گذشته بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار برآورد می‌شد، اکنون این رقم به حدود ۱۰۸ میلیارد دلار کاهش یافته است. این کاهش ارزش، جیو را در جایگاه پایین‌تری نسبت به رقیب اصلی خود، یعنی شرکت Bharti Airtel که ارزش بازاری ۱۱۷ میلیارد دلاری دارد، قرار می‌دهد.

تلاش برای گذار از مخابرات به فناوری پیشرفته

جیو پلتفرمز فراتر از یک اپراتور سنتی مخابراتی عمل می‌کند و استراتژی خود را بر تبدیل شدن به یک غول فناوری بنا نهاده است. این شرکت قصد دارد از سرمایه جذب شده برای دو هدف اصلی استفاده کند:

• تسویه بدهی‌های ۲۷۵ میلیارد روپیه‌ای بخش مخابراتی.
• سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی سبز و شبکه‌های ماهواره‌ای مدار پایین زمین.

این مسیر توسعه، با انتقادات تندی از سوی ایلان ماسک، بنیان‌گذار استارلینک، همراه بوده است. ماسک مدعی است که سلطه آمبانی در بازار هند مانع از ورود سرویس‌های ماهواره‌ای استارلینک به این کشور شده است.

"جیو پلتفرمز قصد دارد به جهانیان نشان دهد که هند قادر به ساخت شرکت‌های فناوری با مقیاس، توانمندی و ارزش جهانی است." — موکیش آمبانی، در نشست سالانه سهامداران

شک و تردید تحلیلگران جهانی

با وجود سرمایه‌گذاری غول‌هایی مانند گوگل و متا در جیو، برخی تحلیلگران نسبت به ادعای «فناوری‌محور» بودن این شرکت تردید دارند. منتقدان معتقدند جیو در حال حاضر یک شرکت خدماتی (Utility) است که برای تبدیل شدن به یک بازیگر واقعی در حوزه فناوری، نیازمند تخصص محصول و سرمایه‌گذاری‌های کلان در بخش‌های نوآورانه است.

در نهایت، موفقیت این عرضه اولیه بستگی به این دارد که آیا جیو می‌تواند از دوران رشد آسان مشترکین عبور کرده و با تکیه بر افزایش نرخ تعرفه‌ها و نوآوری‌های ماهواره‌ای، اعتماد سرمایه‌گذاران جهانی را جلب کند یا خیر.