جزئیات مصوبه ۳۲ بندی رفع فیلتر یوتیوب و تلگرام منتشر شد

جزئیات مصوبه ۳۲ بندی رفع فیلتر پلتفرم‌های خارجی در شورای عالی فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌دهد بازگشایی سرویس‌هایی نظیر یوتیوب و تلگرام، مستلزم اجرای مجموعه‌ای از تعهدات فنی، اقتصادی و حقوقی توسط وزارت ارتباطات و سایر نهادهای اجرایی است.

نقشه راه مرحله‌ای برای تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی

مصوبه جدید با عنوان «تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی و ارتقای حکمرانی قانونمند» که در دی‌ماه ۱۴۰۳ به تصویب رسیده، برنامه‌ای چندمرحله‌ای را برای مدیریت فضای مجازی ترسیم می‌کند. این سند با هدف پاسخگویی به نیازهای قانونی کاربران و تقویت حاکمیت قانون در فضای مجازی تدوین شده است.

بر اساس این برنامه، وزارت ارتباطات مسئولیت مستقیم ۱۵ بند از این مصوبه را بر عهده دارد. این وظایف از اصلاح مدل‌های اقتصادی اپراتورها تا ارتقای کیفیت زیرساخت‌های شبکه و مذاکره با پلتفرم‌های بین‌المللی را شامل می‌شود.

مراحل اجرایی و بازگشایی پلتفرم‌های محبوب

فرآیند رفع فیلتر در چهار مرحله اصلی تعریف شده است که هر مرحله نیازمند تحقق شرایط خاصی است:

• مرحله اول: تمرکز بر بازگشایی واتساپ و گوگل‌پلی از طریق فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای سکوهای محتوایی داخلی.
• مرحله دوم: زمینه‌سازی برای بازگشایی یوتیوب با اصلاح مدل درآمدی اپراتورها و کاهش وابستگی به ترافیک خارجی.
• مرحله سوم: مسیر بازگشایی تلگرام که مستلزم ارتقای کیفیت شبکه، شفافیت ترافیک و پذیرش حاکمیت ایران توسط این پیام‌رسان است.
• مرحله چهارم: مذاکره با سایر سکوهای خارجی و تدوین قوانین مربوط به مالکیت فکری و مقابله با ابزارهای حاکمیت‌گریز.

توزیع مسئولیت‌ها میان نهادهای دولتی

اجرای این مصوبه تنها در صلاحیت وزارت ارتباطات نیست و همکاری گسترده‌ای میان دستگاه‌های مختلف الزامی است. جدول زیر نشان‌دهنده نقش برخی نهادها در این فرآیند است:

در نهایت، تحقق رفع فیلتر پلتفرم‌های خارجی بیش از آنکه یک اقدام صرفاً فنی باشد، یک فرآیند پیچیده حقوقی و اقتصادی است که به تعامل میان دولت، نهادهای نظارتی و شرکت‌های بین‌المللی بستگی دارد.