سامانه فانوس؛ راهکاری بومی و رایگان برای همیاری تصویری نابینایان

سامانه فانوس با ایجاد پل ارتباطی میان افراد نابینا و داوطلبان بینا از طریق تماس تصویری، راهکاری نوآورانه برای تسهیل کارهای روزمره فراهم کرده است. این پلتفرم بومی به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به ابزارهای تغییر آی‌پی، از کمک‌های دیداری در لحظه بهره‌مند شوند.

از نیاز روزمره تا توسعه سامانه فانوس

بسیاری از فعالیت‌های ساده مانند خواندن تاریخ انقضای محصولات، تشخیص دوز دارو یا یافتن مدارک اداری، برای افراد کم‌بینا چالش‌برانگیز است. محمود هژبری، توسعه‌دهنده این سامانه که خود نیز از افراد نابینا است، این پروژه را با هدف رفع دشواری‌های دسترسی به خدمات بین‌المللی شکل داده است.

او در توضیح انگیزه خود می‌گوید:

«افراد نابینا برای انجام کارهای ساده‌ای مثل خواندن متون اداری یا نام داروها، گاهی تنها به چند لحظه نگاه یک فرد بینا نیاز دارند؛ نیازی که من هم هر روز با آن مواجه هستم.»

سامانه فانوس برخلاف سرویس‌های خارجی، از سرورهای داخلی استفاده می‌کند تا پایداری اتصال را در شرایط محدودیت‌های اینترنتی تضمین کند.

نحوه عملکرد و ویژگی‌های کلیدی

این سامانه بر پایه تعامل دو گروه از کاربران بنا شده است:

• دریافت‌کنندگان کمک: افراد نابینا یا کم‌بینا که از طریق دوربین گوشی، نیاز خود را به تصویر می‌کشند.
• داوطلبان بینا: افرادی که با فعال کردن وضعیت «آمادگی»، در زمان‌های کوتاهی به درخواست‌ها پاسخ می‌دهند.

یکی از مزایای بزرگ این سیستم، عدم نیاز به نصب نرم‌افزار برای برخی کاربران است؛ چرا که فانوس از طریق مرورگر گوشی و رایانه نیز قابل استفاده است. همچنین، امکان انتخاب گویش‌های مختلف در هنگام ثبت‌نام، ارتباط را برای کاربران با لهجه‌های محلی تسهیل می‌کند.

امنیت و دسترس‌پذیری دیجیتال

در طراحی فانوس، رعایت استانداردهای دسترس‌پذیری و حریم خصوصی در اولویت قرار گرفته است. مشخصات فنی این سرویس در جدول زیر خلاصه شده است:

نتیجه‌گیری

سامانه فانوس با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، خلأ موجود در خدمات بین‌المللی مانند Be My Eyes را در ایران پر کرده است. این پلتفرم نه تنها یک ابزار تکنولوژیک، بلکه یک حرکت اجتماعی برای افزایش استقلال افراد نابینا در جامعه است.