بحران حمل‌ونقل دریایی نفت؛ افزایش چهار برابری هزینه‌ها و صعود قیمت برنت

بحران گسترده در زنجیره حمل‌ونقل دریایی نفت، علی‌رغم کاهش قیمت‌ها نسبت به دوران اوج درگیری‌ها، همچنان فشار شدیدی را بر بازارهای جهانی انرژی وارد کرده است. این وضعیت نشان می‌دهد که هزینه‌های نهایی انرژی ممکن است برای مدت طولانی‌تری در سطوح بالا باقی بماند.

بحران هزینه‌های لجستیک و نوسانات نفت خام برنت

در حالی که قیمت نفت خام برنت در هفته جاری در محدوده ۱۰۵ دلار در هر بشکه نوسان می‌کند، کارشناسان بر این باورند که نگرانی اصلی بازار از کمبود عرضه فراتر رفته و به چالش‌های جدی در بخش لجستیک و جابه‌جایی نفت تغییر جهت داده است.

داده‌های منتشر شده از سوی موسسات اطلاعاتی کشتیرانی نشان می‌دهد که نرخ کرایه نفت‌کش‌های بسیار بزرگ (VLCC) که نقش کلیدی در جابه‌جایی نفت از خلیج فارس ایفا می‌کنند، با جهشی خیره‌کننده روبرو شده است. این نرخ‌ها از حدود ۵۰ هزار دلار در اواخر سال ۲۰۲۵ به بیش از ۲۰۰ هزار دلار در روز رسیده است.

اختلال در مسیرهای استراتژیک و کاهش ناوگان فعال

انسداد و تنش‌ها در تنگه باب‌المندب باعث شده است که کشتی‌های حامل نفت مجبور به انتخاب مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تر شوند. این تغییر مسیرها علاوه بر افزایش زمان سفر، هزینه‌های عملیاتی را نیز به شدت بالا برده است.

علاوه بر مشکلات مسیر، کاهش تعداد ناوگان فعال نیز به این بحران دامن زده است. برآوردها حاکی از آن است که تنها در دو هفته اخیر، جهان حدود ۲۰ نفت‌کش قابل بهره‌برداری را در اثر حوادث و حملات از دست داده است. همچنین، بالا رفتن قیمت سوخت دیزل که برای حرکت کشتی‌ها ضروری است، به عنوان یک عامل فشار مضاعف عمل می‌کند.

"احیای صادرات نفت خام خاورمیانه با وجود افزایش تردد، به دلیل هزینه‌های سرسام‌آور حمل‌ونقل، نتوانسته است فشار کمبود عرضه جهانی را به طور کامل خنثی کند."

چشم‌انداز قیمت نفت در ماه‌های آتی

تحلیلگران با توجه به محدودیت ناوگان و افزایش نرخ کرایه، پیش‌بینی‌های صعودی برای نفت خام برنت دارند. برخی موسسات تحقیقاتی معتقدند اگر روند فعلی حمل‌ونقل و تنش‌های در مسیر عمان ادامه یابد، قیمت‌ها می‌تواند به مرزهای جدیدی برسد.

• سناریوی اول: رسیدن قیمت برنت به ۱۳۵ دلار در اوایل نوامبر.
• سناریوی دوم: احتمال صعود قیمت تا سقف ۱۵۰ دلار در صورت تداوم بحران سوخت و لجستیک.

در نهایت، باید گفت که تا زمانی که امنیت در مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز و باب‌المندب تضمین نشود، حمل‌ونقل دریایی نفت همچنان به عنوان اصلی‌ترین عامل فشار بر قیمت‌های جهانی انرژی باقی خواهد ماند.