آیا ارز ZiG می‌تواند اعتماد مردم را جلب کرده و جایگزین دلار شود؟

دولت زیمبابوه در تلاش است تا با ترویج گسترده‌تر ارز ملی خود، وابستگی اقتصادی کشور به دلار آمریکا را کاهش دهد؛ اما تجربه‌های تلخ از بحران‌های پولی مکرر، اعتماد شهروندان را به واحد پول جدید، یعنی ZiG، به شدت خدشه‌دار کرده است.

چالش اعتماد در برابر پشتوانه طلا

واحد پول جدید زیمبابوه که با نام ZiG (طلای زیمبابوه) در آوریل ۲۰۲۴ معرفی شد، توسط بانک مرکزی این کشور تضمین شده است. طبق اعلام بانک مرکزی زیمبابوه (RBZ)، این ارز با ذخایر ارز خارجی و فلزات گرانبها از جمله طلا پشتیبانی می‌شود.

با این حال، مشکل فراتر از موجودی ذخایر است. شهروندانی که شاهد نابودی پس‌اندازها و کاهش شدید قدرت خرید خود در بحران‌های گذشته بوده‌اند، اکنون نسبت به حفظ ارزش پول ملی خود بسیار محتاط عمل می‌کنند. این بی‌اعتمادی، بزرگترین مانع در مسیر جایگزینی دلار با ZiG است.

تجربه تلخ از سقوط ارزش پول

بسیاری از مردم زیمبابوه، مانند معلمان یا بازرگانان، ترجیح می‌دهند حقوق یا درآمدهای خود را بلافاصله به دلار تبدیل کنند. برای نمونه، برخی شهروندان گزارش داده‌اند که در سال‌های گذشته، ارزش حقوق آن‌ها از معادل ۵۴۰ دلار به تنها ۴۰ دلار سقوط کرده است.

"تقاضا برای ZiG در حال حاضر بسیار ناچیز است و این ارز باید متناسب با میزان تقاضا در بازار در دسترس باشد." — کورنلیوس دوبه، اقتصاددان

در حالی که نرخ تورم سالانه این ارز در ماه گذشته ۳.۷ درصد گزارش شده، اما این آمار پایین به تنهایی نمی‌تواند انگیزه‌ای برای پس‌انداز یا استفاده گسترده در معاملات روزمره ایجاد کند.

آینده اقتصاد و گذار از دلار

بانک مرکزی زیمبابوه استراتژی خود را از هدف «تک‌واحدی شدن تا سال ۲۰۳۰» به سمت یک گذار تدریجی و بازارمحور تغییر داده است. این رویکرد جدید بر پایداری اقتصاد کلان و ایجاد مشوق‌هایی برای استفاده داوطلبانه از ZiG تمرکز دارد.

دولت تلاش می‌کند با استفاده از این ارز در پرداخت مالیات‌ها و تراکنش‌های بخش دولتی، نقش آن را پررنگ‌تر کند. اما متخصصان معتقدند تا زمانی که مردم باور نکنند این ارز می‌تواند ارزش دارایی‌های آن‌ها را در آینده حفظ کند، گذار از دلار دشوار خواهد بود.

در نهایت، موفقیت ZiG در جایگزینی دلار، نه در سیاست‌های اجباری، بلکه در ایجاد ثبات پایدار و بازگرداندن اعتماد عمومی به سیستم پولی زیمبابوه نهفته است.