افزایش ۳۰۰ درصدی کرایه حمل از چین؛ تهدید مزیت قیمتی کالاهای چینی در ایران

افزایش چشمگیر هزینه‌های لجستیکی و جهش ۳۰۰ درصدی کرایه حمل کانتینر از چین، ساختار واردات کالا به ایران را با چالشی جدی مواجه کرده است. این تغییرات قیمتی، مزیت رقابتی بسیاری از کالاهای چینی را که بر پایه قیمت پایین بنا شده بودند، به شدت تحت فشار قرار داده و می‌تواند نقش تأمین‌کنندگان خارجی را در بازار داخلی تغییر دهد.

تأثیر بحران حمل‌ونقل بر قیمت تمام‌شده کالاها

با افزایش کرایه حمل از ۳ هزار دلار به ۱۲ هزار دلار، سهم هزینه‌های جابه‌جایی در ارزش کل محموله‌ها به شکلی غیرمنعطف افزایش یافته است. این موضوع بسته به ارزش محموله، پیامدهای متفاوتی برای واردکنندگان به همراه دارد.

محمدرضا مودودی، کارشناس سابق توسعه تجارت، معتقد است که در محموله‌های کم‌ارزش، بخش بزرگی از ارزش کالا صرف جابه‌جایی می‌شود که می‌تواند منجر به از بین رفتن کامل مزیت قیمتی شود.

کدام گروه‌های کالایی بیشترین آسیب را می‌بینند؟

بر اساس تحلیل‌های انجام شده، افزایش هزینه‌های لجستیکی بر تمامی گروه‌ها به طور یکسان اثرگذار نیست. دسته‌بندی آسیب‌پذیری کالاها را می‌توان به شرح زیر خلاصه کرد:

• کالاهای تخصصی: ماشین‌آلات و قطعاتی که جایگزین نزدیکی ندارند، احتمال حفظ جایگاه خود را دارند.
• کالاهای حجیم و کم‌ارزش: این گروه بیشترین تهدید را متوجه آن‌هاست و ممکن است جای خود را به محصولات کشورهای همسایه مانند ترکیه بدهند.
• مواد اولیه: افزایش هزینه واردات می‌تواند زنجیره تأمین صنایع داخلی را با چالش قیمت تمام‌شده مواجه کند.

فرصت‌های نوظهور برای تولید داخلی و مناطق مرزی

اگرچه افزایش هزینه‌ها یک چالش بزرگ است، اما می‌تواند فرصتی استراتژیک برای تولید داخلی ایجاد کند. با گران شدن کالاهای حجیم وارداتی، جای خالی آن‌ها می‌تواند توسط تولیدکنندگان بومی پر شود؛ مشروط بر اینکه کیفیت و قیمت رقابتی حفظ شود.

«توسعه انبارداری، فرآوری و توزیع منطقه‌ای در مناطق آزاد مرزی می‌تواند سهم بیشتری از ارزش افزوده تجارت را در داخل کشور حفظ کند.»

در نهایت، موفقیت تولیدکنندگان داخلی در این شرایط دشوار، مستلزم کاهش هزینه‌های تولید و ارتقای سطح کیفی محصولات برای رقابت با جایگزین‌های خارجی است.

به طور خلاصه، جهش هزینه‌های حمل‌ونقل از چین، اگرچه مزیت قیمت کالاهای حجیم را از بین می‌برد، اما می‌تواند مسیر را برای تقویت تولیدات داخلی و تغییر استراتژی‌های تأمین کالا از کشورهای همسایه هموار سازد.